TÜRKÇE HİKÂYE EVRENİ

Aralık 2021 - Yıl 110 - Sayı 412

Son Yazıları

Dünya üzerinde birbirinden farklı coğrafyalarda yaşayan, farklı dış unsurların baskısı altında kalan ve kimileri arasında yüzyıl kimileri arasında on asırlık ayrılık bulunan, kimileri bağımsız kimileri ise başka devletlerin egemenliği altında yaşayan, ancak tüm bu olumsuzluklara rağmen dillerine ve kültürlerine sahip çıkabilen çok az topluluk vardır. Bu özelliklere sahip topluluklardan biri de Türklerdir.

Türk dünyası için belki de en zor zamanlar 20. yüzyılda yaşanmıştır. 20. yüzyılın son çeyreğine girildiğinde ise dünya yeni bir düzenin eşiğindeydi. Sovyetler Birliği’nin yıkılması Avrasya bölgesinde köklü değişimlere sebebiyet verdi. Türk topluluklarından bazılarının bağımsızlıklarını ilan etmesi, bu sürecin Türk dünyasını ilgilendiren en önemli kısmıdır. Bu süreçten sonra Türkiye Türklerinin daha önce sınırından içeri dahi girmekte zorlandığı Türk Cumhuriyetleriyle olan ilişkileri yeniden başladı.

Bu yeni düzenin en kıymetli taraflarından biri Türk Cumhuriyetleriyle kültürel alanda gerçekleşmeye başlayan olumlu ilişkilerdir. Bununla birlikte, Sovyetler Birliği döneminde Türk topluluklarının değiştirilen alfabeleri sebebiyle iletişim yönünden bazı aksaklıklar ve anlaşmazlıklar da ortaya çıkmıştır. Bu anlaşmazlıkların giderilebilmesi için ise başta Türkologlar olmak üzere birçok araştırmacı ve akademisyen çalışmalar yapmıştır.

“Türkçe Hikâye Evreni – Türk Dünyasından Seçmeler / Özgün Metinler” ve “Türkçe Hikâye Evreni – Türk Dünyasından Seçmeler / Aktarmalar” adlı iki ciltlik bu eser de Türk dünyasındaki dil ve kültür iletişimini arttırmayı hedefleyen bir eser olarak kurgulanmıştır. Erkan Karagöz ve İbrahim Atabey’in editörlüğünü yaptığı eser, “Aktarmalar” ve “Özgün Metinler” olmak üzere iki ciltten oluşmaktadır. Eserde ikisi Anadolu Türk edebiyatından olmak üzere Altay, Azerbaycan (Kuzey ve Güney), Başkurt, Çuvaş, Gagavuz, Hakas, Halaç, Karaçay-Malkar, Karakalpak, Kaşkay, Kazak, Kırgız, Kırım, Kumuk, Nogay, Özbek (Özbekistan ve Afganistan Özbek), Saha (Yakut), Tatar, Tuva, Türkmen (Türkmenistan, Türkmensahra ve Afganistan Türkmen) Uygur (Doğu Türkistan ve Kazakistan Uygur) Türklerinin edebiyatlarından 34 hikâye sunulmaktadır.

Eserde her biri hazırladığı bölümün uzmanı olan akademisyenler tarafından Türkçenin değişik lehçelerinde kaleme alınmış 34 hikâye özgün biçimleri ve aktarmalarıyla birlikte sunulmuştur. Bazı Türk boylarından birden fazla hikâye alınmıştır. Bunun sebebi editörler tarafından “O Türk boyunun bir alfabe değişikliği yapmış olması (Kiril ya da Arap alfabesinden Latin alfabesine geçiş yapması) veya aynı boydan olmasına rağmen başka bir devletin egemenliği altında ya da birbirinden uzak coğrafyalarda yaşamlarını sürdürmesidir.” şeklinde açıklığa kavuşturulmuştur. Bu eserde yirminci yüzyıl sonrasında Türk boyları tarafından Arap harfleriyle yazılmış 8, Latin harfleriyle yazılmış 6 ve Kiril harfleriyle yazılmış 20; toplamda 34 hikâye bulunmaktadır. Ayrıca hikâye sahibi yazarların biyografilerine de eserde yer verilmiştir.

İki ciltten oluşan eser, hem hikâye okurlarının beğenisi ve ilgisine sunulmuş hem de Türkoloji bölümlerinde okuyan öğrencilere ve bu alanda çalışan araştırmacılara bir kaynak eser olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu bakış açısıyla özgün ve aktarma metinlerin tek bir cilt yerine iki ayrı ciltte yayımlanması, kullanımını kolaylaştıracaktır. Böylece hikâye okumayı seven herkes için eserin hacmini bir hikâye kitabı formatında sunmak mümkün olmuştur.

Okuyucuları Türk dünyasının dört bir tarafında yolculuğa çıkaracak olan bu eser, Bengü Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Bu eseri Sovyetler Birliği’nden ayrılan Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarının 30. yılına bir hediye olarak düşünmek de mümkündür. İlgi duyan herkesin zevkle okuyacağı, Türkoloji öğrencilerinin ise derslerinde faydalanacağı bu eser dolayısıyla başta editörler Erkan Karagöz ve İbrahim Atabey olmak üzere bölüm yazarlarına şükranlarımızı sunuyoruz.


Türk Yurdu Aralık 2021
Türk Yurdu Aralık 2021
Aralık 2021 - Yıl 110 - Sayı 412

Basılı: 25 TL

E-Dergi: 10 TL

Sayının Makaleleri İncele