Kuruluşundan Günümüze Trabzon Türk Ocağı’nın Yayınları

Eylül 2009 - Yıl 98 - Sayı 265

        Trabzon Türk Ocağı’nın ilk defa kurulduğu tarih hakkında kesin bir bilgiye şimdilik sahip değiliz. Ancak Trabzon Türk Ocağı, Trabzon’u Rusların işgalinden önce;  Kemerkaya Mahallesinde bir evde açılmıştı. Ocak Başkanı askerlikten ayrılma Muhsin Bey adında bir zattı.

         

         Trabzon’da işgalden önce kurulup, Rus işgali sırasındaki göç dolayısıyla kapanan Türk Ocağı, 29 Kasım 1919’da Dar’ül-elhan’da toplanan üyeleri; Ocak tüzüğü gereği yönetim organlarını belirleyerek Ocak faaliyetlerine başlamışlardı.

         

         

                            

        Türk Ocakları Trabzon Şubesi Yayınları

         

        Trabzon Türk Ocağı’nın üçüncü defa kuruluş tarihi olan 19 Kasım 1988 tarihine kadar kitap broşür ve dergi türünde basılı bir yayınına şimdiye kadar rastlanmamıştır. Ancak 1926 yılında, Türk Ocakları Merkezi tarafından Trabzon Türk Ocağı’na gönderilen Türkçe ve Fransızca kitaplarla, Türk Yurdu, İçtihat Mecmuası ve Ocağın abone olduğu Servet-i Fünûn Mecmuası gibi yayınların serbestçe okunduğuna dair bilgilere ulaşılmaktadır.

         

        Türk Ocakları IV. Dönem; Trabzon Türk Ocağının III. Dönem faaliyetleri arasında bu yazıyı hazırladığımız 15 Temmuz 2008 tarihi itibariyle mevcut şubeler arasında, en kapsamlı ve içerikli yayın yapan Ocağın Trabzon Ocağı olduğunu belirtirken, yayın faaliyetlerini sürdüren diğer Ocaklara haksızlık yapmış olmayız düşüncesindeyiz.

         

        Şöyle ki: Trabzon Ocağı’nın Trabzon Belediyesi ile müştereken organize ettikleri  “Trabzon Tarihi Sempozyumu 6-8 Kasım 1998”, 9+663 sayfadan oluşan ve Trabzon Belediyesi Yayınları arasında 1999 yılında yayınlanan Sempozyumla,  yine Türk Ocakları Trabzon Şubesi ve T.C. Trabzon Valiliğinin işbirliği ile organize edilen  “Uluslararası Tarih-Dil- Edebiyat Sempozyumu 3-5 Mayıs 2001”  T.C. Trabzon Valiliği İl Kültür Müdürlüğü yayınları arasında, 2002 yılında yayınlanan 1. cildi: 18+498, 2. Cildi: 18+890 sayfa ki toplam 1424 sayfalık bu dev eserde Trabzon’un önemli meselelerine değinilmiştir.

         

        Ulaşamadığımız, ancak varlığından haberdar olduğumuz Trabzon Türk Ocağı 1994 yılında  “İmparatorluktan Cumhuriyet’e Trabzon’da Türk Kültür Mirası Sempozyumu Bildiriler 5 Kasım 1994” başlıklı bir diğer sempozyum daha önce hazırlanarak yayınlanmıştır. Edindiğimiz bilgilere göre Trabzon Türk Ocağı öncülüğünde  “Uluslararası Trabzon ve Çevresi Kültür ve Tarih Sempozyumu 16-18 Mayıs 2006” başlıklı dördüncü bir sempozyum hazırlıkları tamamlanmış olup baskı aşamasına gelinmiştir. Yakın zamanda bastırılarak araştırmacıların hizmetine sunulacağı anı beklemekteyiz. Ayrıca iki yılı aşkın bir zamandır hazırlamakta olduğumuz ve % 85 tamamlanan  “Türk Ocakları ve Trabzon Türk Ocağı Faaliyetleri” adlı 250-300 sayfa civarındaki kitap da dileriz kısa zamanda tamamlanır, okuyucuya ve araştırmacıya ulaşır.

         

        Yukarıda kısaca bahsettiğimiz sempozyum çalışmalarının Trabzon’un tarih ve kültür varlıklarının meydana çıkmasında büyük katkıları olmuştur. Trabzon’un bu tür çalışmalar için tarih ve kültür hazinesi olduğu inancındayız. Bu çalışmalara katkıda bulunanlara saygı duyduğumuzu belirtmeyi bir borç bilir, gayretlerinin devamını dileriz.

         

         

        Trabzon Türk Ocağı yayınlarından tespit edebildiklerimizin bir listesini aşağıda sunuyoruz.

         

        1-Anne Sütü ve Bebeğin Beslenmesi. Baskı yeri tarihi, yazarı, sayfa sayısı olmadan künye bu kadar gönderilmiştir. Trabzon Türk Ocağı Yayını Numara:1

         

        2-Trabzonlu Şair İsmail Sâfâ Hayatı, İnsanî ve Edebî Kişiliği, Eserleri, Bazı Şiirleri ve Mevlid-İ Pederi Ziyaret’i (Trabzon Seyahatnamesi) Murat Yüksel. İstanbul 1989 Damla Ofset, 141 sayfa yeni Harflerle, 30 sayfa eski harflerle. Trabzon Türk Ocağı Yayınları, Numara:1.

         

        3-Karadeniz Meydan Okuyor. Hüseyin Mümtaz (Beyazıtoğlu). Trabzon1993, Eser Ofset,       122 s. ve 2 Harita. Trabzon Türk Ocağı Yayınları, Numara:2.

         

        4-Kıbrıs, Yeniden. Hüseyin Mümtaz (Beyazıtoğlu) Trabzon1994, Eser Ofset Matbaacılık, Yayıncılık San.  Tic. Ltd. Şti. 160 s. Trabzon Türk Ocağı Yayınları Numara:3.          

                                                                              

        5-Elen Irkının Kâbusu; Karadeniz. Hüseyin Mümtaz (Beyazıtoğlu) Trabzon 1997 Eser Ofset, 5+50 s. Trabzon Türk Ocağı Yayını Numara:5

         

        6- Dobruca Türkleri. Dr. M. Naci Önal. Trabzon1998, Çağ Ofset, 39 s. Trabzon Türk Ocağı Yayınları, Numara:6.

         

        7- Batı Trakya, Kıbrıs, Patrikhane (Trabzon 1997) Trabzon Türk Ocağı Yayını Numara:7      

                 

        8- Anadolu’nun Fethi ve Türkleşmesi. Prof. Dr. Mustafa Kafalı (Baskı yeri matbaası tarihi yoktur) 42 s. Trabzon Türk Ocağı Yayını Numara:8                 

                     

        9- Gürcistan Acaristan ve Türkiye. Yunus Zeyrek. Trabzon Türk Ocağı Yayını Numara:9

         

        10- Cudi mi?  Ararat (Ağrı) mı?  Mustafa Tomaç. 

         

        11- Trabzon ve Sürmene Üzerindeki Yabancı Emelleri

         

        12- Rusya’nın Van ve Erzurum’daki Başkonsolosu Mayevski’nin Hatıraları. Yazan Neriman Hasanaliyev. Türkiye Türkçesine aktaran: Dr. Enver Uzun.Trabzon 2001, Eser Ofset 3+35 s.Trabzon Türk Ocağı Yayınları, Numara:10.

         

        13- Söz Bütünün. Ali Kemal Bulut. Trabzon 2001, Erol Ofset, 33 s.Türk Ocakları Trabzon Şubesi Yayını Numara:11

         

        14- Türk Dünyası Halk İnançları, Teori ve Metot. Dr. Yaşar Kalafat. Trabzon 2001, Eser Ofset,  Türk Ocakları Trabzon Şubesi Yayınları Numara:12

         

        15-  21. Yüzyılın İlk Çeyreğinde Türkiye’nin Meseleleri. (4 Kasım 2000 tarihinde yukarıdaki başlıkla Prof. Dr. Ömer Alparslan Aksu tarafından Türk Ocağı’nda verilen bir Konferans metni olup bastırılıp, dağıtılmıştır) Trabzon Türk Ocağı Yayını Numara:13

         

        16- Güney Azerbaycan Basın Tarihi  (1816-2002) Dr. Enver Uzun. Trabzon 2002, Eser Ofset, 191 s. Trabzon Türk Ocağı Yayınları, Numara:15.   

                                   

        17- Milli Siyaset, Ekonomi ve Eğitim[1] Nuri Gürgür. Trabzon Türk Ocağı Yayını Numara:14

         

        18- Türk Demek Türkçe Demek. Ali Kemal Bulut. Trabzon 2003, Eser Ofset 7+63 s. Trabzon Türk Ocağı Yayınları, Numara:16.

         

         

        Sempozyumlar

         

        19- İmparatorluktan Cumhuriyet’e Trabzon’da Türk Kültür Mirası Sempozyumu. 5 Kasım 1994Trabzon Türk Ocağı Yayını.

         

        20- Trabzon Tarihi İlmî Toplantısı (6-8 Kasım 1998) Bildiriler. Yayına Hazırlayanlar: Kemal Çiçek-Kenan İnan-Hikmet Öksüz- Abdullah Saydam. Sempozyumu düzenleyen: Trabzon Türk Ocağı. Ankara 1999, Kozan Ofset, 9+665 s. Trabzon Belediyesi Tarafından Yayınlanmıştır. Yayın No:75

         

        21- Trabzon ve Çevresi Uluslararası Tarih-Dil- Edebiyat Sempozyumu Bildirileri 3-5 Mayıs 2001. Sempozyumu düzenleyen: Trabzon Türk Ocağı. Yayına Hazırlayanlar: Prof. Dr. Mithat Kerim Arslan-Yrd. Doç. Dr. Hikmet Öksüz.Trabzon 2002, Esen Ofset, 1. Cilt: 18+890 s. 2. Cilt: 18+498 s.Trabzon Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yayını Numara:12-13

         

                   

         

         

         

          Uluslararası Tarih-Dil-Edebiyat Sempozyumu Bildirileri-2 Ciltlik Kitabın Kapakları                                                            

                                         

              

        22- Uluslararası Trabzon Ve Çevresi Kültür Ve Tarih Sempozyumu (16-18 Mayıs 2006) Trabzon Türk Ocağı’nca yayına hazırlanmaktadır.      

         

        23- Türk Ocağı - Devlet-i Ebed Müddet. Trabzon Türk Ocağı’nın Aylık Bülteni. (Sahibi: Trabzon Türk Ocağı Şubesi Kültür Heyeti Adına Doç. Dr. Mithat Kerim Arslan. Yazı İşleri Müdürü: İbrahim Hakkı Gündoğdu. 1-5 sayılarında -Yrd. Doç. Dr. Burhan Sadıklar. Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü: Doç. Dr. Mithat Kerim Arslan. Mart 1995, sayı: 2’den itibaren. Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü Yönetim Kurulu adına Prof. Dr. Mithat Kerim Arslan. Nisan 2000, sayı: 34’den itibaren) Trabzon (Aylık, iki aylık, süre belirsiz) Mevcut Sayıları: 1Haziran 1991-Mart 2007 tarihleri arasında değişik aralıklarla toplam 46 sayı yayınlanmıştır. Bültenin ilk 1-5. sayıları gazete tarzında, daha sonraki sayıları ise dergi şeklinde yayınlanmıştır.

         

         

        Bültene ek olarak verilen Kitapçıklar:

         

        24- Rusya. Hüseyin Mümtaz  (Beyazıtoğlu), 18 s. Trabzon Türk Ocağı Bülteninin Ekidir.Türkiye’nin İlgi Sahaları No:1

         

        25- Balkanlar.  Hüseyin Mümtaz  (Beyazıtoğlu),16 s. Türkiye’nin İlgi Sahaları No:2

         

        25- Kafkaslar.  Hüseyin Mümtaz (Beyazıtoğlu), 18 s. Trabzon Türk Ocağı. Türkiye’nin İlgi Sahaları No: 3

         

        26- Kuzey Irak. Hüseyin Mümtaz (Beyazıtoğlu), 18 s. Trabzon Türk Ocağı Bütenini Ekidir. Türkiye’nin İlgi Sahaları No: 4

         

        27- Turan. (Seyahat Notları) Hamdi Özdamarlar. 26s. Trabzon Türk Ocağı Bülteninin Ekidir.  Türkiye’nin İlgi Sahaları No:5

         

        28- Su Meselesi  (Ortadoğu)  İbrahim Hakkı Gündoğdu. 18 s. Trabzon Türk Ocağı Bülteninin Ekidir. Türkiye’nin İlgi Sahaları No:6

         

        29- Trabzon Çaykara Halk Kültürü. Prof. Dr. Ali Çelik. İstanbul 2005, Çetin Matbaacılık, 365 S. Kitapta Trabzon Türk Ocağı ile ilgili yazılı bir bilgi yoktur. Ancak Trabzon Türk Ocağı’nın 2000-2001 Faaliyet Raporunda  “Ocak ve Çaykara Kaymakamlığı işbirliği sonucu, Yrd. Doç. Dr. Hikmet Öksüz ile Doç. Dr. Ali Çelik’in çalışmasınıyaptıkları Çaykara adlıkitap hazırlandı” şeklindeki ifadeleri olmuştur. Diğer bir nedende Kitabın yazarı, önsözünde ”...kitabın hazırlanmasında önemli katkıları olan Prof. Dr. M. Kerim Arslan’a, Yrd. Doç. Dr. Hikmet Öküz’e en kalbî teşekkürlerimi sunuyorum” şeklindeki ifadelerle önsözde adı geçen Prof. Dr. M. Kerim Arslan’ın Trabzon Türk Ocağı’nın 2004-2006 Faaliyet döneminde Başkanı, Yard. Doç. Dr. Hikmet Öksüz’ün Ocak Başkan yardımcığı görevinde bulunmuş olmaları[2]

         

         

        

                   

         

        30- Salkım Hanımın Taneleri. Türk Ocakları Trabzon Şubesinin de katkılarıyla oluşan bir kültür belgesi. Emekli Tank Alb. H. Mümtaz Beyazıtoğlu’nun yazı dizisi kitapçık haline getirilerek 30.11.2001 tarihinden itibaren okuyuculara dağıtılmıştır.[3]

         

        31- Uzunsokak Edebiyat . Kültür ve Sanat Dergisi. Sahibi: Osman Akbulut ,(2. sayıda), Yazı İşleri Müdürü: İbrahim Hakkı Gündoğdu. 3. sayıdan itibaren Sahibi ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü, daha sonraki sayılarında Sahibi ve Müessese Müdürü: İbrahim Hakkı Gündoğdu.  Trabzon (2 Ayda Bir Çıkar) Mevcut Sayıları:  Şubat 1989-Mart 1990, Sayı:2-8 Arşivimizde 7 sayısı mevcuttur. Kaç sayı çıktığı hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz. Dergi üzerinde Türk Ocağı ile ilişkisi hakkında da yeterli bilgimiz yoktur. Bu yayını Türk Ocağı ile ilişkilendirmemizin nedeni: Türk Ocağı Trabzon Şubesinin 1988-1989 faaliyet Raporunda :  “Kâtip İbrahim Hakkı Gündoğdu başkanlığında  ‘Uzunsokak’ kültür ve sanat dergisi çıkarılmaktadır. İki ayda bir çıkan dergi yayın hayatına devam etmektedir.” [4] Derginin Türk Ocağı ile ilişkisini araştırdık ve aşağıdaki bağlantıları tespit edebildik.

         

        a) Derginin İdare yeri :”Maraş Cad. Ferit Apt. No:58 Kat:3 Trabzon“ adresiyle Trabzon Türk Ocağı aynı adreste faaliyet göstermeleri,

         

        b) Ocak Kâtibi, daha sonra Ocak Muhasibi ayni zamanda derginin sahibi ve Müessese Müdürü oluşu.

         

         

        c)  Dergi Türkçü bir çizgiye sahip oluşu nedenleri ile Trabzon Türk Ocağı yayınları ile ilişkilendirilmiştir.

         

         

         

                 

        Trabzon Türk Ocağı adına yayınlandığı ileri sürülen Uzunsokak Kültür Edebiyat dergisi

         

         

         

         

          

        Trabzon’un Çaykara ilçesine bağlı Sultanmurat tepesinde “Şehitler Abidesi” Burada 23 Haziran 1916’da Rus askerleri ile cereyan eden şiddetli muharebede şehit düşen 4. Alay, 4.Tabur Komutanı Yüzbaşı Seyfettin Bey, Başgedikli Sururi Bey ve 70 askerin mezarı bulunmaktadır         

           

                    

        

             

         

        Trabzon Türk Ocağı’nın tertiplediği konferansları ilgililere duyurmak maksadıyla bastırılan ilân ve davetiyelerden bazıları

         

         


        


        

        [1] Bu kitap Millî Politika İhtiyacı adıyla  “Yeni Avrasya Yayınları” arasında 15. yayın olarak basılmıştır. Kitabın iç kapağında yazarının: “ Türk Ocakları Trabzon Şubesi’nin düzenlediği toplantıda bazı temel meselelerimiz üzerinde yaptığım konuşmanın basılıp yayınlanmasını…” izahatıyla Ankara’da 2002 yılında 46 sayfa olarak basılmıştır.


        

        [2]-“Türk Ocakları 90 yıldır Türk Milletinin Hizmetinde-  34. Olağan Büyük Kurultay Raporu” Ankara, 2002 S. 265.


        

        [3] - Bu künye: Trabzon Türk Ocağı’nın 2001 - 2002 Yıllarına Ait Faaliyet Raporunun 8. maddesinden alınmıştır.


        

        [4]Türk Ocakları Merkez İdare Heyeti Yeni Devre III. Olağan Kurultay Raporu” Ankara, 1990 s.129.                                      


Türk Yurdu Eylül 2009
Türk Yurdu Eylül 2009
Eylül 2009 - Yıl 98 - Sayı 265

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele