Simav Türk Ocağı

Eylül 2012 - Yıl 101 - Sayı 301

        Kütahya’da çıkan ilk yerel gazetelerinden biri Halk gazetesidir. İlk sayısı, cumhuriyet ilan edilmeden önce 25 Mayıs 1923’te çıkmıştır. Halk gazetesi haftalık bir gazete olup sadece cumartesi günleri yayımlanmıştır. Gazetenin sahibi “Davavekili Hakkı Bey”dir. Arşivimde bu gazetenin birkaç sayısı olmakla birlikte, 9 Haziran 1923 tarihli üçüncü sayısı ayrı bir öneme sahiptir. Çünkü bu sayıdaki bir haber, o dönem Simav’ı ile alakalı önemli bilgiler vermektedir.

         

         

        Gazetenin isminin altındaki orta sütununda, “Mehmet Hilmi” imzasıyla yer alan haber “Simav’da Tarihi Bir Gün” başlığını taşımaktadır. Yazıda, işgalin etkisiyle oluşan uyuşukluğun giderilmesi ve gençliğin milli hislerle beslenmesi amacıyla “Simav Gençler Çalıştırma Yurdu” adıyla milli bir dernek kurulduğundan bahsetmektedir. Derneğin kuruluş günü 19 Mayıs 1923’tür. Dernek, Atatürk’ün Samsun’a çıkışının 4. yıldönümünde kurulmuştur. Bu tarihin seçilmesi oldukça manidardır.

         

         

        Bu dernek Simav sporu için önemli bir mihenk taşıdır. 1926 yılında kurulan “Simav Gençlerbirliği Spor Kulübü” bu derneğin faaliyetlerinden birisidir. Aslında bu spor kulübünün bu dernekle yaşıt olduğu söylenebilir. Çünkü bu dernek, kurulmasından çok kısa bir süre sonra “Türk Ocağı”na, Türk Ocaklarının kapatılmasıyla da bu boşluğu doldurmak için Halkevlerine dönüştürülmüştür. Bu futbol takımı da Türk Ocağından dönüştürülen Simav Halkevinin devamı niteliğindeki “Simav Gençlerevi” çatısı altında kurulmuştur. Sonuçta; spor faaliyetlerine başlaması açısından olmasa da temellerinin atılması bakımından Simav’daki ilk spor kulübünün 19 Mayıs 1923’te kurulduğunu söylemememizde bir beis olmasa gerek.[1]

         

         

        Gazetedeki haberin devamında; Simav’da son elli yıl zarfında birkaç defa meydana gelen büyük yangınlardan kaynaklanan zararlar düşünülerek ihtiyaç duyulan yangın söndürme ekibinin kurulması ve ihtiyaçlarının karşılanması için derneğin kuruluşunun üçüncü günü (22 Mayıs 1922) “Leylek Kürü”nde bir yardım toplama müsameresi düzenlendiği anlatılmaktadır. Memurların ve yöneticilerin de hazır bulunduğu müsamerede çevre kazalardan ve Simav’ın köylerinden 500 lira toplanmıştır. “Simav Tabak Esnafı”nın müsamerede büyük yardımı ve yararlılıkları olmuştur. Bağışladıkları iki deri, yardım amacıyla açık arttırma yolu ile satışa sunulmuş, derileri 95 liraya Gedizli Hacı Mehmet Bey almıştır. Müsamere için Simav’a gelen Liva mutasarrıfı Fevzi Bey, Kütahya Türk Ocağı Reisi, İl Sağlık Müdürü Hüseyin Bey ve jandarma tabur komutanı Fahrettin Bey’in katıldığı toplantıda alınan karar ile Gençler Çalıştırma Yurdu Derneği “Türk Ocağı”na dönüştürülmüştür.[2] Misafirlerin huzurunda yapılan seçimde Müderris Hafız Râsih Efendi Simav Türk Ocağı’nın başkanlığına seçilmiştir. İnzibat ve sevk zabiti Üsteğmen Mehmet Hilmi Efendi delegeliğe, Muhacirzade Kemal Efendi yazmanlığa, muhasebe memuru Salim Efendi muhasipliğe; Eytam Müdürü Nuri Bey, jandarma takım kumandanı Halil İbrahim Bey ve öğretmen Celalettin Efendiler de azalığa seçilmişlerdir. Böylelikle Simav Türk Ocağı’nın ilk yönetim kurulu seçilmiştir.

         

         

        Sonuç olarak; Simav’ın ilk derneklerinden olan “Simav Gençler Çalıştırma Yurdu” 19 Mayıs 1923’te kurulmuş ve bununla bağlantılı olarak Simav’ın ilk spor kulübü “Gençlerbirliği”nin de temelleri atılmıştır. Bunun yanında Simav’ın ilk itfaiye teşkilatı 22 Mayıs 1923’te kurulmuştur. Simav Türk Ocağı da yine aynı gün resmen açılmıştır.

         

         

        EK: “Halk” gazetesinin 9 Haziran 1923 tarihli sayısında yer alan haberin, Arap Harflerinden Latin Harflere Aktarılmış Halidir.

         

         

        SİMAV’DA TARİHİ BİR GÜN

         

         

        Kazada öteden beri mevcut uyuşukluğun ve bilhassa işgal-i mes’ûm devamı müddetçe maalesef tezaid itmiş olan ihmal ve izalesi milliyet hissinin uyandırılmasına gençliğin terki ve tealisine hizmet etmek gibi bir amel-i vatanperverane ile yirmi gün akdem “Simav Gençler Çalıştırma Yurdu” namıyla milli bir dernek vücuda getirilmiştir. Yurt teşkilinin ilk haftasında elli sene gibi bir müddet kâlîle zarfında iki defa kelimle ve birkaç kerede kısmen harap olan mebânî ve ceddimizin bu gibi afattan vakayi  için şiddetle muhtaç olduğu vesait ifaiyyenin temin ve tedarikine medar olmak üzere derneğin üçüncü günü “Leylek Kürü” nam mahalde bir müsamere tertip ve ihzar muvaffakiyetle etmiştir. Gerek eşraf-ı memurin-i hükümet ve emsali ve gerek civar kaza ve karye-i heyet muhteramasının iştirak ve ibraz ettikleri fedakârlıkla [beş yüz lira gibi] bir meblağa hem temin edilmiştir. Simav’a ve be-tahsîs diğer kazalara numune-i imtisâl olan Simav Tabak Esnafı şirketinin ibraz ettikleri hamiyyet-i  muâvenet her türlü sitâyişin farkındadır. Muhterem şirket nakdi fedakârlıklardan başka Avrupa ma’mûlâtı olan ihtiyaçtan bizi azat kılacak derecede mükemmel ma’mûlâtlarından olmak üzere şanlı hilali fevkalade zarif ve metin “iki” deriyi ihdâ suretiyle bu ömr-i ahire şayan bir hab-ı milli ile iştirak etmişlerdir.

         

        Mezkur deriler müsamere mahallinde müzayede edilerek doksan beş lirada Gediz eşrafından Hacı Mehmet Bey ahdesine terk edilmiştir. Livamızın muhterem mutasarrıfı Fevzi ve Kütahya Türk Ocağı reisi, sıhhiye müdürü, gayûr-i Hüseyin ennur, jandarma taburu kumandanı Fahrettin beyefendilerin Simav’ımıza teşrifleri münasebeti şerefiyle yurtta fevkalade bir içtima-i akd edilmiş ve heyet-i umûmiyenin ittihaz ettiği karar üzerine yurt “Türk Ocağına” inkılâp etmiştir.

         

        Muhterem misafirlerimizin huzurlarında icra edilen heyet-i idare intihâbında, fâzıl ve mücahit, muhterem, müderris, Hafız Râsih Efendi riyasetliğe ve inzibat ve sevk zabiti mülazım-ı evvel Mehmet Hilmi Efendi murahhaslığa ve Muhacir zade Kemal Efendi kâtipliğe, muhasebe-i hususiye memuru Salim Efendi muhasipliğe, eytâm Müdürü Nuri, jandarma takım kumandanı Halil İbrahim ve mektep muallimlerinden Celalettin Efendiler de azalığa intihap etmişlerdir.

         

         

        Simav/Kütahya

        Mehmet Hilmi

         

        

         

         

        

 


        


        

        [1] Gençlerbirliği Spor Kulübü, spor faaliyetlerine 1994 yılına kadar devam etmiştir. Daha sonra Eynalspor’a dönüşmüştür.


        

        [2] Simav Türk Ocağı, hükümet konağının bitişiğindeki parkın olduğu yerde faaliyet göstermekteydi.


Türk Yurdu Eylül  2012
Türk Yurdu Eylül 2012
Eylül 2012 - Yıl 101 - Sayı 301

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele