Halil İnalcık’tan Yılmaz Öztuna’ya Mektuplar

Ağustos 2013 - Yıl 102 - Sayı 312

        From Empire to Republic: Essays on Ottoman and Turkish Social History adlı çalışmasını imzaladığı Yılmaz Öztuna’ya ‘Büyük eserler vermiş değerli tarihçimiz aziz dostum Yılmaz Öztuna’ya’ şeklinde not düşen Halil İnalcık ile Öztuna’nın ilk defa ne zaman tanıştıklarını Öztuna yaşarken kendisine sormak aklıma gelmemişti. Daha doğrusu aralarında şahsen bir karşılaşma olup olmadığını birbirleriyle ilgili ne düşündüklerini merak etmemiştim. Vefatından sonra Öztuna’nın kütüphanesinde yukarıda bahsettiğim eseri ve üzerindeki notu görünce aklıma bu soru aklıma geldi. Bunun cevabını aşağıda metnini vereceğimiz mektuplar bir parça açıklayacaktır. Elbette bu cevap sadece benim soruma cevap olmanın ötesinde tarih yazıcılığımızın iki önemli ismiyle ilgili tarihe bir not düşürecektir.

         

        17 Mayıs 1966 tarihli mektup Öztuna’nın yayımladığı Türkiye Tarihi adlı eserin Halil İnalcık’a gönderilmesiyle başlayan ilk mektuplaşmayı gösteriyor. Yine mektuplardan anlaşılacağı üzere birkaç ay sonra yüz yüze tanışma gerçekleşmiştir. İnalcık’ın aşağıda verdiğimiz 3 numaralı mektubu bize yüz yüze ilk karşılaşmanın Hayat Tarih mecmuasının 1 Kasım 1966 tarihli 10. sayısındaki “Millet Tarihini Öğrenmeli” adlı röportaj için olduğunu gösteriyor. Öztuna’nın evrakları arasında sakladığı az sayıda mektup bulunmaktadır. Bunların en fazlası İnalcık’a aittir. Mektuplaşma uzun aralıklarla değildir. Hepsi 1966 yılına aittir. Birkaç seri olarak yayımlamayı düşündüğümüz Öztuna’ya gönderilen mektuplardan ilk yayınlayacağımız beş âdeti, İnalcık’ın Öztuna’ya yazdıklarıdır.

         

         

        MEKTUP 1      

         

                                                                                                                              17 Mayıs 1966

         

        Bay T. Yılmaz Tuna,

        Divanyolu-Türbedar Sok.22

        İstanbul

         

        Sayın Yılmaz Tuna,

         

                    Lûtfen göndermiş bulunduğunuz “Türkiye Tarihi”nin 8. ve 9. ciltlerini büyük bir memnuniyetle aldım. İlk fırsatta dikkatle okuyacağım. Türkiye tarihini geniş bir plan içinde ciddi mehaz ve kaynaklara göre orijinal minyatürlerle halka sunan bu eser büyük bir boşluğu doldurmaktadır. Bunun için sizi şimdiden tebrik etmeme müsaade ediniz.

         

                    Prof. Z. V. Togan’la tasarladığımız Türk Kültürü Elkitabı üzerindeki ilmi hazırlıklarımız ilerlemiş ise de, henüz hükûmetle mali cihetlerini halledemedik. Sizin işbirliğinizi de görmekle bahtiyar olacağız. İstanbul’a yakınlarda gelirsem sizinle şahsen tanışmak isterim. Herhalde sizi telefonla arayacağım.

         

                    Tekrar teşekkürlerimle en iyi dilekler.

         

                                                                                          Ankara Üniversitesi Profesör

        Halil İnalcık

         

         

        MEKTUP 2

         

        Columbia Universtiy in the City of New York/ New York, N.Y. 10027

         

        CENTER OF TURKİSH STUDIES        Prof. T. Halasi-Kun                    607 Kent Hall

         

                                                                                                                                                                                                                                                                          14 Ağustos 1966

         

        Sayın Öztuna:

         

        Size New York’tan çok selamlar. Burada iki ay kaldıktan sonra Türkiye’ye dönüyorum. Burada sizin eseriniz maalesef yoktur. Şu adrese bir takım gönderebilir misiniz? Adres, yukarıdaki gibidir.

         

        Samimi selâmlarımla, sizi yakında İstanbul’da görmek ve tanışmak ümidiyle.

         

                                                                                                                  Prof. Dr. Halil İnalcık

         

         

                                                                                                                 

        MEKTUP 3

         

        21 Eylül 1966 Ankara

         

        Muhterem Y. Öztuna

         

        Konuşmamızın dizili bir kopyasını görmeme imkân verdiğiniz için çok teşekkür ederim. Bazı yerlerde malûmat yanlışı var, bazı yerlerde çok iddialı. Bu yerleri müsaadenizle değiştirdim veya çıkardım. Bu değişiklikleri zaruri telakki ettiğim için şahsi alâkanızı rica ederim. Çok iddialı görünmek çok ürktüğüm bir şeydir. Şahsiyetimi değişik aksettirmesinden korkarım.

         

        Sizinle görüşmekten çok memnun kaldım. Bu görüşmemiz bir az iş icabı oldu. 17 Ekimde bir imtihan için İstanbul’a geliyorum. O gün akşam yemeğini veya öğle yemeğini benimle yemek ister misiniz? Sizi daha yakından tanımak isterim.

         

        Seminerimiz hakkında Dünya’da çıkan yazı çok insafsız. Okudunuz mu? Bir kere bu zat bütün celseleri takip etmemiş!

         

        Tekrar Teşekkürler

         

        N. Başlıkta ne kullanıyorsunuz?

         

         

        MEKTUP 4      

                                                                                                     

         

        23 Eylül 1966

                                                                                                                                         Ankara

        Değerli Kardeşim

         

                    Size matbaa provalarını iade eden mektubu herhalde almış olacaksınız orada Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü’nde üye olduğumu ilâve etmeği unutmuşum. Her şeyi yazmak gerekmezdi, fakat buradaki arkadaşlarım buna kırılabilirler veya mana verebilirler. Benim için bu bakımdan ehemmiyetini takdir edeceğinizi ve bunu da lütfen ilave edeceğinizi ümit ederim.

         

        Baki selam ve saygılarımla

         

                                                                                                                  Halil İnalcık

         

         

         

        MEKTUP 5

         

        10 Kasım 1966 Ankara

         

        Pek muhterem Öztuna

         

                    Lütufkâr mektubunuzu büyük bir memnuniyetle almış bulunuyorum. Vaki gecikme dolayısıyla af dilerim. Nazik alâlakaları neticesinde Tarih Dergisinde çıkmış olan röportaj için ve orada bezl ettiğiniz güzel sözler için samimi teşekkürlerimi tekrarlamak benim için bir zevktir. Tarih Dergisi dikkate değer öğretici orijinal yazıları ve renkli nefis resimler ile cidden iftihar edilecek bir dergi.

         

                    Daha önce Ankara Muharebesi hakkında lütfen gönderdiğiniz kitap için teşekkürde geciktiğimden ayrıca özür dilerim. Fakat bu eseri on yedi yaşında birisinin yazdığına beni kimse inandıramaz. Bu yolda devam etseydiniz üniversitemiz çok değerli bir tarih üstadı kazanırdı. Bu samimi bir fikrimdir. Tenkit zihniyeti ve kaynak ve mehazların değeri hakkında hükümler hakikaten olgun bir insanın yapabileceği seviyededir.

         

                    Üçyiğit’in yazısını koyacaklardı. Bu sayı Atatürk sayısı olarak çıktı. Önümüzdeki sayıda çıkması tabiidir.

         

                    İstanbul’a geldiğimde sizinle samimi görüşmelerimize devam için yaptığınız davetten çok mütehassıs oldum. Çok teşekkür ederim. 14–17 Kasımda doçentlik imtihanı için tekrar İstanbul’a geleceğim. Vakit olursa aramak benim için bir vazifedir.

         

                    Yakında görüşmek ümidi ile en samimi teşekkürler ve selamlar

         

                                                                                                                                         Halil İnalcık

         

        

         

         

        

         

         

         

        


Türk Yurdu Ağustos 2013
Türk Yurdu Ağustos 2013
Ağustos 2013 - Yıl 102 - Sayı 312

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele