Dilci, Edebiyatçı ve Halk Bilimci Prof. Dr. Ziyat Akkoyunlu’nun Ardından

Mayıs 2013 - Yıl 102 - Sayı 309

                    Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Ziyat Akkoyunlu, 12 Mart 2013 Salı günü kanser tedavisi gördüğü Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde hayata gözlerini yumdu. Cenazesi 14 Mart 2013 Perşembe günü görevli bulunduğu üniversitede düzenlenen tören ile Ankara Karşıyaka Camisi’nde kılınan öğle ve cenaze namazlarının ardından Karşıyaka Mezarlığı’nda toprağa verildi.

         

        Akkoyunlu, 12 Haziran 1946 tarihinde Kerkük’te doğdu. Babası Abdülmecid Bey, annesi ise Saniye Hanım’dır. İlk ve orta öğrenimini Kerkük’te yaptı. 1972 yılında Türkiye’ye yerleşti. Ankara Üniversitesi DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde yüksek öğrenim görerek mezun oldu (1976). Aynı yıl Hacettepe Üniversitesi Mezuniyet Sonrası Eğitimi Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı’nda başladığı yüksek lisans (1976-1978) ve doktora eğitimini (1978-1982) tamamlayarak bilim doktoru unvanını aldı (1982). Doktora tezinin konusu; Binbir Gece Masallarının Türk Masallarına Tesiri idi.

         

        Doktora sonrası Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde öğretim üyesi olarak akademik çalışmalarına başladı. 1984 yılında Gazi Üniversitesi Yabancı Diller Bölümünde Arap Dili Ana Bilim Dalını kurdu ve dört yıl başkanlığını yaptı. 1985’te doçent unvanını aldı. 1991 yılında Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı Başkanlığına atandı. Ertesi yıl profesörlüğe terfi etti. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesini kurarak dekanlığını yaptı (1994-2000). Dekanlığının yanı sıra aynı üniversitede 1995-2000 yılları arasında rektör yardımcılığı görevini de üstlendi, üniversiteler arası kurul üyesi olarak da değerli hizmetlerde bulundu. 2001 yılında Hacettepe Üniversitesine döndü. Tekrar, Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı Başkanlığı görevini yürüttü (2001-2006). 2006 yılından bu yana aynı fakültenin Türk Halk Bilimi Bölümünde öğretim üyesi sıfatıyla dersler vermekte, yüksek lisans ve doktora tezi danışmanlığı yapmaktaydı.

         

        Irak Muasır Türk Şairleri Antoloji kitabı 1991 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca yayımlandı. Kolay Osmanlıca kitabı 2009’da İstanbul’da, 2011’de Ankara’da, Arapça Kaynaklarından Binbir Gece Masalları ve Türk Masallarına Tesiri 2012 yılında Ankara’da basıldı. Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun’la Dîvânu Lugâti't-Türk’ü yeniden okuyup Türkçeye çevirdi. Türk Dil Kurumunca yayımlanması gündemdedir.

         

        Kerkük Türklerinden olması dolayısıyla makale ve kongre sempozyum bildirilerinde Kerkük dili, edebiyatı, halk bilimiyle ilgili konuları ele aldı, Binbir Gece Masalları’nı her yönüyle aydınlatmaya çalışmıştı. Bilimsel makaleleri Türk Dili, Türk Kültürü, Türk Kültürü Araştırmaları, Türkbilig, Türkiyat Araştırmaları, Pamukkale Ü Eğitim Fakültesi Dergisi, Millî Folklor, Fuzulî Dergisi, Kardeşlik ve Güldeste dergilerinde yayımlandı.

         

        Arapça ve İngilizce bilmekteydi.

         

        Rahmetlinin hazırladığı ve eşi Canan Akkoyunlu’nun güncelleyerek bana gönderdiği; kongre-sempozyum bildirileri ve makalelerine ilişkin bibliyografya şöyledir:

         

         

        Uluslararası Hakemli Dergilerdeki Yayınlar

         

         

        -Akkoyunlu, Ziyat (Dr.) “Binbir Gece Masalları Üzerinde Yapılan Çalışmalar”, Prof. Dr. Faruk Kadri Timurtaş’ın Hatırasına Armağan, Türk Kültürü Araştırmaları, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Yıl: XVII-XXI/ 1-2,(Ankara 1979- 1983), s. 1-14.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Yrd. Doç. Dr.) “Kerkük Yemeklerinden Örnekler”, III. Milletler Arası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Maddi Kültür, V.Cilt, Kültür ve Turizm Bakanlığı Millî Folklor Araştırma Dairesi Yayınları: 87, Seminer, Kongre Bildirileri Dizisi:24, Başbakanlık Basımevi, (Ankara 1987), s. 7-16.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Azerbaycan Hadiselerinin Arap Ülkeleri’ndeki Akisleri”, Türk Kültürü, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayını, Yıl: XXIX, Sayı: 333, (Ocak 1991), s. 24-37.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Divanu Lügati’t-Türk, Türk Halk Bilimi Bakımından Değerlendirilirken Kaşgarlı Mahmud’un Arapçasında Dikkat Edilecek Hususlar”, IV. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildirileri, Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müd. Yayınları:165, Seminer Kongre Bildirileri Dizisi:35, Devran Matbaası (Ankara 1992), s. 33-45.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Irak Türk Edebiyatı”, Türk Dünyası El Kitabı, 3.cilt, Edebiyat, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayını:121, Seri:1, Sayı: A-23, 2.Baskı, (Ankara 1992), 778-8, s. 586-595.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Musul ve Kerkük Folklorunda Tendür (Tandır)”, Türk Dili, 85(615, Mart 2003), s. 289-297.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Dîvânu Luàâti’t-Türk’te Evirik(İbrik)”, Türkbilig, Bahar 17, (2009), s. 1-4.

         

         

        Uluslararası Konferanslarda Sunulan Tebliğler

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Yrd. Doç. Dr.) “Kerkük Yemeklerinden Örnekler”, III. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Maddi Kültür, V. Cilt, Kültür ve Turizm Bakanlığı Millî Folklor Araştırma Dairesi Yayınları: 87, Seminer Kongre Bildirileri Dizisi: 24, Başbakanlık Basımevi, (Ankara 1987), s. 7-16.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Divanu Lügati’t-Türk, Türk Halk Bilimi Bakımından Değerlendirilirken Kaşgarlı Mahmud’un Arapçasında Dikkat Edilecek Hususlar”, IV. Milletleraarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildirileri, Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müd. Yayınları:165, Seminer Kongre Bildirileri Dizisi: 35, Devran Matbaası (Ankara 1992), s. 33-45.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Kitâbu Dîvâni Luàâti’t-Türk’te Bazı Meseleler” II. Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu “Kâşgarlı Mahmud ve Dönemi”

         

         

        Ulusal Dergilerdeki Yayınlar

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Dr.) “Binbir Gece Masalları ve Hususiyetleri”, Şükrü Elçin Armağanı, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Armağan Dizisi: 1, (Ankara 1983), s. 3-9.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Dr.) “Binbir Gece Masalları Üzerinde Yapılan Çalışmalar”, Prof. Dr. Faruk Kadri Timurtaş’ın Hatırasına Armağan, Türk Kültürü Araştırmaları, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Yıl: XVII-XXI/ 1-2, (Ankara 1979- 1983), s. 1-14.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Yrd. Doç. Dr.) “Mustafa Gökkaya Öldü”, Töre, Yıl: 13, (Mayıs 1984), s. 46-49.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Kerkük Mutfağı”, Fuzuli, Yıl:1, sayı:1, (Nisan 1987), Kuşak Ofset, s. 8-9, Kod: 231.02.01.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Kerkük Mutfağı”, Fuzuli, Yıl: 1, Sayı: 2, (Mayıs 1987), Kuşak Ofset, s.13, Kod:231.02.01.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Kerkük Mutfağı”, Fuzuli, Yıl: 1, Sayı: 3, (Haziran 1987), Kuşak Ofset, s. 13, Kod:231.02.01.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Kerkük Ağzı’nda Mâni ve Hoyrat’a Dair”, II. Irak Türkleri Sempozyumu, Tebliğler, 09 Temmuz 1989, Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yayınları: 1, Reyon Ajans, (Ankara 1989), s. 63-71.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Azerbaycan Hadiselerinin Arap Ülkeleri’ndeki Akisleri”, Türk Kültürü, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayını, Yıl: XXIX, Sayı: 333, (Ocak 1991), s. 24-37.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Irak Türk Edebiyatı”, Türk Dünyası El Kitabı, 3. Cilt, Edebiyat, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayını: 121, Seri: 1, Sayı: A-23, 2. Baskı, (Ankara 1992), 778-8, s. 586-595.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Kerkük Ağzı’nda Mâni ve Hoyrat’a Dair”, Millî Folklor, Yaz 14, (1992), s. 2-6.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Irak Türkleri Edebiyatı”, Güldeste, (Yıl: 1994), Sayı: 2, s. 2-12.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Binbir Gece Masallarının Türk Masallarına Tesiri”, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (Yıl: 1996), Sayı: 1, s. 1-12.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.)  “Dîvânu Luàâti’t-Türk’te Tuzàu”, Türkiyat Araştırmaları, Güz 9, (2008), s. 47-51.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Dîvânu Luàâti’t-Türk’te Evirik (İbrik)”, Türkbilig, Bahar 17, (2009), s. 1-4.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.) “Kitâbu Dîvâni Luàâti’t-Türk’te Bazı Meseleler”, Kardaşlık, Sayı: 42, (2009), s. 24-26.

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Prof. Dr.)  “Dîvânu Luàâti’t-Türk’te Evirik (İbrik)”, Kardaşlık, Sayı: 43, (2009), s. 35-36.

         

         

        Ulusal Konferanslarda Sunulan Tebliğler

         

        Akkoyunlu, Ziyat (Doç. Dr.) “Kerkük Ağzı’nda Mâni ve Hoyrat’a Dair”, II. Irak Türkleri Sempozyumu, Tebliğler, 9 Temmuz 1989, Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yayınları: 1, Reyon Ajans, (Ankara 1989), s. 63-71.

         

        Canan Hanım’la evliliğinden bir oğlu (Metehan) ve bir kızı (Bükte) bulunmaktadır.

         

        Akkoyunlu’nun üzerinde çalıştığı eserler yayımlanmalı, makaleleri bir araya getirilmelidir. Adı, Türk dili ve edebiyatına, Türk halk bilimine ve Kerkük halk kültürüne yaptığı hizmetler dolayısıyla daima saygıyla anılacaktır. Mekânı cennet olsun!


Türk Yurdu Mayıs 2013
Türk Yurdu Mayıs 2013
Mayıs 2013 - Yıl 102 - Sayı 309

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele