Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Keneşi)

Ekim 2014 - Yıl 103 - Sayı 326

        

         

        Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi), Türk dili konuşan ülkeler arasında kapsamlı işbirliğini teşvik etmek amacıyla uluslararası bir örgüt olarak 2009 yılında Nahçıvan’da düzenlenen Türk Zirvesi’nde imzalanan Nahçıvan Anlaşması’yla kurulmuştur. Kurucu üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'dir.

         

        Türk Konseyi, "Türkçe Konuşan Devletler Devlet Başkanları Zirveleri" süreci sonucunda ortaya çıkan, ortak siyasi iradeyi yansıtmaktadır.

         

        Sözkonusu süreç Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarını kazanan Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan ile Türkiye Devlet Başkanlarının 1992 yılında bir araya geldiği Ankara Zirvesi’yle başlamıştır. Daha sonra sırasıyla 1994 İstanbul, 1995 Bişkek, 1996 Taşkent, 1998 Astana, 2000 Bakü, 2001 İstanbul, 2006 Antalya, 2009 Nahçıvan ve 2010 İstanbul Zirveleri düzenlenmiştir.

         

        2009 Nahçıvan Zirvesi sırasında “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi’nin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşması” imzalanmış ve 2010 Kasım ayında yürürlüğe girmiştir.

         

        2010 yılında İstanbul’da düzenlenen 10. Zirve’de Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi, hayata geçirilmiş ve İstanbul’da bulunan Sekretarya’ya Büyükelçi Halil Akıncı, Devlet Başkanları tarafından Genel Sekreter olarak atanmıştı.

         

        Türk Konseyi’nin hayata geçirilmesinden sonra düzenlenen Zirve toplantıları “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Zirveleri” olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamda bugüne kadar Almatı, Bişkek,Gebeleve Bodrum’da dört Zirve toplantısı gerçekleştirilmiştir. Türk Konseyi Zirveleri üye ülke Devlet Başkanları, Dışişleri Bakanları ve ilgili Bakanların katılımıyla gerçekleştirilmektedir.

         

         

        Türk Konseyi’nin Yapısı, Temel Amaç ve Görevleri

         

        Türk Konseyi’nin, kurucu anlaşması olan 2009 Nahçıvan Anlaşması’nda sıralanan temel amaç ve görevlerini şöyle özetlemek mümkündür: Taraflar arasında karşılıklı güvenin güçlendirilmesi;Bölge ve bölge dışında barışın korunması; Dış politika konularında ortak tutum benimsenmesi; Uluslararası terörizm, ayrılıkçılık, aşırılık ve sınır aşan suçlarla mücadelede gerekli koordinasyonun sağlanması; Ortak amaçlara dair etkili bölgesel ve ikili işbirliğinin her alanda geliştirilmesi; Ticaret ve yatırım için uygun koşulların yaratılması; Kapsamlı ve dengeli bir ekonomik büyüme ile sosyal ve kültürel gelişimin amaçlanması; Hukukun üstünlüğünün sağlanması, iyi yönetişim ve insan haklarının korunması konularının tartışılması; Bilim, teknoloji, eğitim ve kültür alanlarında etkileşimin genişletilmesi; Medya ve kitle iletişim araçları arasındaki etkileşimin teşvik edilmesi; Hukuki konularda bilgi değişimi ve adli işbirliğinin teşvik edilmesi.

         

        Sözkonusu amaç ve görevleri yerine getirmek üzere Türk Konseyi bünyesinde bazı yapılar teşkil edilmiştir. Bunlar:Devlet Başkanları Konseyi, Dışişleri Bakanları Konseyi, Kıdemli Memurlar Komitesi, Aksakallar Konseyi, Sekretarya’dır.

         

        Devlet Başkanları Konseyi’nin olağan toplantılarına evsahipliği yapan üye ülke, bir sonraki toplantıya kadar Türk Konseyi’nin dönem başkanlığını yürütür. Türk Konseyi Dördüncü Zirvesi’nde dönem başkanlığı Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçecektir.

         

         

        Türk Konseyi’nin İlişkili Kurumları

         

        Türk Konseyi, Türk Dili Konuşan Ülkeler arasındaki işbirliği mekanizmalarının en üstünde yer alan çatı kuruluşolarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede, Türk Konseyi’nin ilişkili kurumları,TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültür Teşkilatı); TÜRKPA (Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi); Türk İş Konseyi; Türk Akademisi; Türk Kültür ve Miras Vakfı’dır.

         

         

        Türk Konseyi’nin Çalışmaları

         

        Türk Konseyi, benimsediği çalışma ilkeleri doğrultusunda, üye ülkeler arasında pek çok alanda mevcut olan ikili işbirliğini, kapsamlı işbirliği çerçevesinde çok taraflı hâle dönüştürmeyi hedeflemektedir. Üye ülkelerin birbirleriyle ve dünya ile olan ilişkilerini;siyasi, ekonomik, gümrük ve ulaştırma, kültür, eğitim ve bilim, diaspora, turizm ve uluslararası işbirliği alanlarında gerçekleştirmektedir.Çalışmaların hepsi bir belgeye bağlanmakta, belgelerdeki uygulamaya yönelik hususlar itinayla takip edilmektedir. Çalışmalar tek elden yürütülmekte ve ilave yapılar kurulmasından imtina edilmektedir. 

         

        


Türk Yurdu Ekim 2014
Türk Yurdu Ekim 2014
Ekim 2014 - Yıl 103 - Sayı 326

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele