Oğuz Kağan Destanı

Temmuz 2016 - Yıl 105 - Sayı 347

        Prof. Dr. NECATİ DEMİR, OĞUZ KAĞAN DESTANI, ÖTÜKEN YAYINLARI, İSTANBUL, 2016.

        Türk kültürünün en önemli hazinelerinden biri, hiç şüphesiz Oğuz Kağan Destanı’dır. Bu eser üzerine birçok ciddi çalışma yapılmış ancak destanın tüm nüshaları değerlendirilip ortaya eksiksiz bir metin konulmamıştır. Prof. Dr. Necati Demir, tüm bu hususları göz önünde bulundurarak Oğuz-name’nin Kazan nüshasını esas alıp ona yakın el yazmasını da inceleyerek Oğuz Kağan Destanı adlı eserini şekillendirmiştir. Bu eserde Oğuz Kağan Destanı’nın pek çok nüshası birleştirilmiş, herkesin okuyabileceği ve kolayca anlayabileceği tam bir metin ortaya konulmuştur.

        Eser; Ön Söz, Giriş, Sekiz Bölüm ve Özel Adlar Dizini’nden oluşmaktadır. Eserin Ön Sözünde Oğuz Kağan Destanı’nın Türk kültüründeki, edebiyatındaki önemine dikkat çekilmiştir.  Bu bölümde çalışmada izlenen yol hakkında bilgi verilmiş ve çalışmada emeği geçenlere teşekkür edilmiştir.  Eserin Giriş bölümünde Oğuz-name ve nüshaları hakkında geniş bir bilgiye yer verilerek Oğuz-name’nin önemi gözler önüne serilmiştir.

        Eserin Birinci Bölümü Hazret-i Âdem, İkinci Bölümü Hazret-i Nuh, Üçüncü Bölümü Nuh Oğlu Yafes, Dördüncü Bölümü Yafes Oğlu Türk Han, Beşinci Bölümü Oğuz Han, Altıncı Bölümü Oğuz Han’ın Yirmi Dört Asıl Torunlarının Adları, Sıfatları, Kuşları ve Damgaları, Yedinci Bölümü Oğuz Han İlinin ve Halkının Sözleşmesi, Sekizinci Bölümü ise Oğuz Kağan’dan Sonra Türk Dünyası başlıklarından oluşmaktadır. Her bir bölüm kendi içerisinde de alt başlıklara ayrılarak ilgili konular ayrıntılı ve anlaşılır bir biçimde ele alınmıştır.

        Eserin özellikle Altıncı ve Yedinci Bölümü oldukça dikkat çekicidir. Altıncı bölümde Oğuz Kağan’ın Kayı, Bayat, Ala Koyunlu/Ala Evli, Kara Evli, Yazır, Döger/Yafir/Yasir, Dodurga, Yaparlı, Avşar, Kızık, Begdili, Karkın, Bayındır, Becene/Peçenek, Çavındır/Çavdar/Çavdır, Çepni/Çebni, Salur, Eymür/Eymir, Alayuntlu, Üregir/Yüregir, İğdir/Yiğdir, Bigdüz/Bügdüz, Yıva/Ava/İva, Kınık/Kunuk isimlerindeki 24 asıl torunlarının adları, adlarının anlamları, sıfatları, kuşlarının adları ve damgalarının nasıl olduğu tablolar hâlinde gösterilmiştir.

        Eserin Yedinci Bölümünde Oğuz Han ilinin ve halkının yapmış olduğu sözleşme yer almaktadır. Bu sözleşmede ilin adaletle yönetilmesi, herkesin payına düşeni alması, suçlu her kim olursa olsun -kağanın yakın akrabası dahi olsa- cezalandırılması, iki kişinin kağan olmayıp tek bir kağanın olması gerektiği gibi hususlar bulunmaktadır. Kün Han’ın kardeşleri, oğulları, beyleri, boyun yaşlı önderleri, ak saçlıların ileri gelenleri, yiğitlerin önde gelenleri ve daha niceleri büyük bir kâğıda yazılan bu sözleşme üzerine ant içmişler, sözleşmeye adlarını yazıp mühürlerini basmışlar ve bu yazılı sözleşmeyi Kün Han’ın hazinesine koymuşlardır. Eserin bu bölümünün özellikle yöneticiler tarafından dikkatlice okunmasında fayda vardır.

        Eserin son kısmında ise eserde adı geçen özel isimlerin alfabetik sırayla yer aldığı bir Dizin bulunmaktadır.

        Yazarın da ifade ettiği gibi Oğuz Kağan Destanı diğer adıyla Oğuz-name, gerçek “Türk Kimliği” kitabıdır. Eser tam anlamıyla bir Türk tarihi, Türk dili, Türk edebiyatı, Türk kültürü, Türk sosyolojisi, Türk siyasi tarihi, Türk hukuk tarihi kitabıdır. Bir milleti millet yapan en önemli unsurların başında dili ve kültürü gelir. Bu değerlere sahip çıkılmadığı takdirde milletin varlığını devam ettirebilmesi mümkün değildir. Bir millet varlığını sürdürmek ve tarih sahnesinden silinmemek istiyorsa diline, kültürüne sahip çıkmalıdır.  Bunun için de milletin dilini, kültürünü, kökenini doğru bilmesi gerekmektedir. Her yönüyle Türkün anlatıldığı yani bize kimliğimizin anlatıldığı bu titiz çalışma bu yönüyle de çok önemli bir yere sahiptir. Bu eser Türk milletinin ataları, kökeni, kültürü ve kimliğinin öğrenilip bilinmesi için okunması, kütüphanelerde bulundurulması gereken bir başucu kitabı niteliğindedir.

        Prof. Dr. Necati Demir’in, Oğuz Kağan Destanı’nı, pek çok nüshasını birleştirip tek bir metin halinde ve herkesin okuyup anlayabileceği titiz bir çalışma olarak ortaya koyması, Türk milletine verilmiş en güzel hediyelerden biri ve Türk milletine yapılan en büyük hizmetlerden biridir. Türklerin kökeni, kimliği açısından önemli bir kaynak olan bu eşsiz hazineyi bize ulaştıran Prof. Dr. Necati Demir’e çok teşekkür ediyoruz.


Türk Yurdu Temmuz 2016
Türk Yurdu Temmuz 2016
Temmuz 2016 - Yıl 105 - Sayı 347

Basılı: 12 TL

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele