Batı Trakya Türkleri Liderlerinden Ahmet Aydınlı

Mart 2016 - Yıl 105 - Sayı 343

        BATI TRAKYA TÜRKLERİ LİDERLERİNDEN AHMET AYDINLI

        Batı Trakya Türklerinin liderlerinden Ahmet Aydınlı, geçirdiği felçten dolayı uzun süredir Avcılar’daki evinde sürdürdüğü hayatını 89 yaşında 17 Ocak 2016 günü tamamladı. Cenazesi 18 Ocak 2016 günü öğle namazını müteakip Beylikdüzü Mevlana Camisi’nden kaldırıldı.

        Muhtevalı araştırma eserlerinin bulunmadığı dönemde Batı Trakya ve Balkan Türklüğü ile ilgili onun kaleminden çıkan makale ve kitaplar gençliği ve aydınları bilgilendirmiştir. Tanınmış bir isim, Ahmet Aydınlı gibi Türk milliyetçilerinin dış azınlık konusuna ilgi göstermelerini, Türk aydınının ilgisiz kalıp “milliyetçilik” ve “azınlıklar” konularını ırkçı sağın özel av alanı olmaya terk etmesinden kaynaklandığı yorumu doğru bir tespittir.[1] Burada kullanılan sıfatı benimsememekle birlikte kendilerini aydın olarak nitelendirenler, uzun yıllar dış Türklerle ilgilenmeyi Turancılıkla eş değer olarak görmüşlerdir. 1960 sonrasında Kıbrıs’ın ülkenin en önemli meselesi hâline geldiği, siyasetçilerin kamuoyundan gerçekleri gizlemeye çalıştığı günlerde Ahmet Kayıhan imzasıyla Lozan ve Batı Trakya isimli dergi formatındaki 32 sayfalık risaleyi 1967’de neşretti. Risalenin basımının Yunanistan’ın Müslüman Türk azınlığa karşı sistemli ayrımcılık politikası izlemeye başladığı, Cuntanın iktidara geldiği 1967 yılı olması dikkat çekicidir. Risale yeni kurulan Ötüken Yayınevi’nin neşriyatı olarak gün yüzüne çıkmıştı. Risalede Lozan Antlaşması’nın Batı Trakya Türklüğünü tedrici surette eritmesinin safahatı ele alınmıştı. Risalenin girişinde “Balkanlarda ve Batı Trakya’da Türk Etnolojik Durumu” başlıklı bölümde ele alınan konu, Türk aydınının ilk defa karşılaştığı gerçekleri ihtiva ediyordu. Karadeniz’in kuzeyinden Balkanlara inen Kumanların devamı olan, Müslüman ve mahalli olarak Şob, Torbeş, Pomak, Goranlar ile Bulgaristan’daki Ortodoks Zakarçin, Romanya’daki Katolik Çanko isimlerini taşıyan etnik gruplar ile iyi tanıdığı, tarihi delillerle desteklediği bölge hakkında değerli bilgiler vermişti. Bünyesinde yaşayan Türklere karşı kraliyet ve komünizm dönemlerinde en gaddar etnik temizlik uygulaması yapan Bulgaristan’da Kuman sekenesi olan Pomakların Bulgarlaştırılması eylemi sırasında basında çıkan imzasız bir yazının muhtevası onun yazılarındaki tezleri ve referanslarıyla örülüdür.[2] Risalede, Ötüken Yayınevi’nin onun Batı Trakya Faciası ve Kurtuluş Mücadelesi isimli eserini basacağı duyurusu da yer almıştı. 1967’de baskıya hazır olduğu anonsu yapılan bu eserinin neşri, elde olmayan sebeplerle gecikmiştir. Bu arada gazete makaleleriyle kamuoyunu aydınlatma vazifesini sürdürmüştür. 1967’de Osman Turan’ın başyazarı, Yücel Hacaloğlu’nun yazı işleri müdürü olduğu, Osman Yüksel Serdengeçti, Münevver Ayaşlı, Ergun Kaftancı ve Rauf Tamer’in köşe yazarı oldukları Yeni İstanbul gazetesinde Batı Trakya ile ilgili makaleler neşretti. [3] Yeni İstanbul, o tarihte Türkiye dışın da yaşayan Türkler konusuna sütunlarında yer veren sayılı gazetelerden biriydi. Gazetede Batı Trakya ile ilgili olarak çıkan haberlerin muhtevası, üslubu onun enformasyonuna dayandığını gösteriyordu.[4] Ahmet Aydınlı imzası ile Batı Trakya Faciasının İçyüzü isimli eseri 1971’de basıldı.[5] Alanında bugün dahi aşılamayan, muhteva yüklü değerli bir araştırma eseridir. Balkanların herhangi bir bölgesinde başı sıkışan Türklerin yanında yer almıştır.[6] Dışişleri Bakanlığı İkinci Siyasi İşler Dairesi’nin gizli bir bilgi notunu, “Yunan Dışişleri Bakanlığı’nın ‘çok gizli’ belgesini açıklıyoruz” başlığıyla haber yapan usta gazeteci Cüneyt Arcayürek’in yazısındaki bilgiler, Aydınlı’nın yukarıda söz ettiğimiz eserinde tafsilatlı olarak verilmişti.[7]

        Aydınlı, Balkan Türklüğünün meseleleriyle kalemiyle ilgilenmenin ötesine geçip, dernek faaliyetlerinde de görev almıştır. 1980’de Türk Göçmen ve Mülteci Dernekleri Federasyonu Başkanlığı, 25.10.1981 ile 18.10.1983 tarihleri arasında Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneği’nin Genel Başkanlığını yapmıştır. Devletin bu konulara fazla alaka göstermediği dönemlerde, fabrikada emekçilik yaparak hayatını kazanan, daima fedakârlık yapan Aydınlı ve arkadaşları, unutulmayacaktır. Onlardan sonra gelenler kenarından tuttukları davanın nimetlerini paylaşıp, servet sahibi, belediye başkanı, milletvekili oldular. Ama onları hatırlayan yok.

         


        [1] Baskın Oran,Türk-Yunan İlişkilerinde Batı Trakya Sorunu,Ankara 1986,s.VII, Mülkiyeliler Vakfı Yayını.

        [2] “Rodop Türkleri ‘Tarih’ten Silinecek mi?”, Tercüman, 17.01.1985.

        [3]Ahmet Kayıhan, “Balkan Komünist Partileri ve Türkiye”, Yeni İstanbul, 29.04.1967; Ahmet Aydınlı, “Batı Trakya Türklüğü Millî Davasına Neden Nihai Çözüm Getirememiştir ?”, Batı Trakya Türkünün Sesi, Batı Trakya, Ekim 1975, sayı 102, s.15.

        [4] “Yunanlılar 10 Bin Türk’ü Silahtan Tecrit Ettiler”, Yeni İstanbul, 03.02.1967; “İşkence İçin Yeni Bir Büro Kuruldu”, Yeni İstanbul, 06.07.1967.

        [5] Ahmet Aydınlı, Batı Trakya Faciasının İçyüzü, İstanbul, 1971, Akın Yayınları, 544 s. Akın Yayınları, 1971 yılında Urfalı Hüseyin, Mustafa, Mehmet Başaran kardeşler tarafından kurulmuştur. Avukat Yusuf Ziya İnan’ın, Atatürk’ün Temel Prensipleri ile Türklerde Batılılaşma Akımı ve İslam’da Batılı Düşünce isimli eserleri yayınevinin ilk neşrettiği kitaplardır. Cengiz Yılmaz’ın ‘Türk Dilbilgisi’ isimli eseri sanırım sadece Batı Trakya’daki Türk çocuklarının ders kitabı ihtiyacını karşılamak üzere hazırlanmış ve devlet desteğiyle bölgeye ulaştırılmıştı.1971 yaz başında okulların tatil olmasıyla İstanbul’a gittiğimde yayıne vinin Cağaloğlu Başmuhasip Sokak’ta bulunan bir apartman dairesinde bulunan bürosunda kendisine ayrılan o dasında Aydınlı ile uzun uzun sohbet etmiştim. Akın Yayınları 1971’de ‘Türkiye Ülkücü Gençlik Dergisi’ isimli aylık bir dergi neşretmiştir. Derginin başyazarı Ahmet Aydınlı’dır. Aydınlı’nın, neşredileceği duyurusu yapılan Batı Trakya Faciasının İçyüzü isimli eserinin ikinci cildi ile Enver Paşa Kimdir, Nedir? isimli diğer bir kitabı basılmamıştır.

        [6] Ahmet Aydınlı, Bulgaristan Devlet Konseyi Başkanlığına Açık Mektup, Hergün, 06.09.1980.

        [7] Cüneyt Arcayürek, “Batı Trakya Türklerini Eritme Operasyonu”, Güneş, 04.03.1982.


Türk Yurdu Mart 2016
Türk Yurdu Mart 2016
Mart 2016 - Yıl 105 - Sayı 343

Basılı: 10 TL

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele