İ. Ercüment Kuran ve Seçilmiş Bibliyografyası

Aralık 2009 - Yıl 98 - Sayı 268

        Hayatı

         

         

        Prof. Dr. Ercüment Kuran, 1920 yılında İstanbul Bağlarbaşı’nda dünyaya geldi. Annesi Hayriye Hanım, Babası Hüseyin Mazlum’dur. Hüseyin Mazlum Bey Mühendishane-i Berr-i Hümayun’dan topçu subayı olarak mezun olmuş ve I. Cihan Harbi esnasında Taif Kumandanı’nın emir subayı iken İngilizler’e esir düşmüştür. Mısır’daki esaret hayatı dört yıl sürmüş ve savaş sonrasında yurda dönmüştür. Emekli olduktan sonra da İzmir ve İstanbul’da hayatını sürdürmüş ve özel işlerle meşgul olmuştur.

         

        Ercüment Kuran İzmir Saint Joseph lisesinde başladığı ilköğrenimine bir yıl sonra naklolduğu Kadıköy Saint Joseph Lisesi’nde devam ederek Lise eğitimini bu okulda 1940 yılında tamamladı. Lisede “Fen” kolunda eğitim aldığı için de Üniversite hayatına İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümünde başladı. Ne var ki Hocanın ilgisi tarih, edebiyat ve sosyoloji gibi beşeri bilimlere idi ve bu sebeple fizik eğitimin yarıda bırakarak Tarih Bölümü’ne geçti. Buradaki öğrenimi esnasında Cemal Tekin, M. Cavit Baysun, M. Halil Yinanç, Zeki Velidi Togan, Arif Müfit Mansel,  Stephan Runciman, Bosch ve Zulzaym gibi yerli ve yabancı hocalardan dersler aldı.

         

                    Tarih Bölümünden 1948 yılında mezun olduktan bir yıl sonra aynı bölümün Son Çağ Tarihi kürsüsünde asistan olarak göreve başladı. Doktora tezi olarak Cezayir’in Fransızlar tarafından İşgali Karşısında Osmanlı Siyaseti başlıklı çalışmayı yaptı ve 1953 yılında “Doktor” unvanını aldı. 1954-56 yılları arasında bir buçuk yıl boyunca Almanya’da bulundu. Burada Göttingen ve Frieburg Üniversitelerinde araştırmalar yaptı. Hazırladığı Avrupa’daki Osmanlı Daimi Elçiliklerinin Kuruluşu ve İlk Elçilerin Siyasi Faaliyetleri başlıklı tezini vererek 1957 yılında “Doçent” oldu. 1958 yılında altı ay süreyle Londra’ya giderek Doğu ve Afrika Araştırmaları Okulu’nda Bernard Lewis’in seminerlerine katıldı. 1959 yılında Türkiye’ye dönerek Robert Koleji Yüksek Okulu’nda tarih öğretmenliğine atandı. !962 yılında ODTÜ, Beşeri Bilimler Bölümü’nde tarih doçenti olarak göreve başladı. 1964-65 yıllarında Fulbright bursuyla ABD’ye giderek Colombia Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Enstitüsü’nde bir yıl süreyle araştırmalar yaptı.  1967 yılında Kanada’da Toronto Üniversitesi İslami Araştırmalar Bölümünde tarih Doçenti kadrosuna atandı.  Burada kendisine teklif edilen Profesörlük kadrosunu “Benden vazife bekleniyor, vazifemi yapmaya vatanıma gideceğim” diyerek reddedip 1970 yılında Türkiye’ye döndü ve Hacettepe Üniversitesi’nde Profesör kadrosuna atandı.

         

        Ercüment Kuran, 1971 yılında Hacettepe Üniversitesi’nde Tarih Bölümünü kurdu ve bu bölümün akademik kadrosunu teşkil etti. Hacettepe Tarih Bölümü akademik kadrosunu kurarken hocanın aradığı yegane kriter, sadece ve sadece bilimsel anlayıştır. 1971-73 yıllarında Hacettepe Üniversitesi Sosyal ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı görevinde bulundu. 1982 yılında H.Ü. Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nü kurdu. 1971 yılından beri yürüttüğü H.Ü. Tarih Bölümü Başkanlığı ile H.Ü. İnkılap tarihi Enstitüsü Müdürlüğü görevlerini bırakarak 1983 yılında kendi isteği ile emekli oldu.

         

        Emekli olduktan sonra da bilimsel çalışmalarına devam eden Ercüment Kuran, 2004 yılına kadar toplam 228 bilimsel çalışma ortaya koymuştur.  Bunlar 6 kitap, 119 makale, 40 Ansiklopedi maddesi ve 63 bildiriden oluşmaktadır. Emeklilik döneminde de birçok bilimsel makale yazan ve bildiri sunan Hoca, kendisini “bir Türk Milliyetçisi” olarak tanımlamış ve “Turancılık” fikrine rağbet etmediğini, ancak Türklerin Orta Asya ile sıkı tarihi ve kültürel bağlarının olduğunu daima ifade etmiştir... Bunu söylemenin insanlara sıkıntı verdiği dönemde bile... Hocaya göre evinde Türkçe konuşan herkes Türk’tür ve devlet kavramı bu millet için çok önemlidir.

         

         

         

        Eserleri ve Tarihçiliği

         

         

        Ercüment Kuran’ın tüm akademik hayatı boyunca yaptığı bilimsel çalışmalar 9 ana başlık altında toplanabilir. Bunlar, 1) Atatürk ve Milli Mücadele, Cumhuriyet; 2) Biyografi, Grup Biyografisi; 3) Çağdaşlaşma; 4) Fikir Hareketleri; 5) Kimlik-Kültür; 6) Sosyal Kurumlar; 7) Tarih Yazımı; 8) Türkiye-Batı İlişkileri; 9) Türkiye ve Çevresi. Tüm bu alanlar arasında Biyografiler, Çağdaşlaşma ve Türkiye ve Çevresi konularının daha ön plana çıktığı görülür. Hoca ayrıca emekli olduktan sonra daha fazla bilimsel yayın yapmıştır[1]. Bu yayınlardan Doktora ve Doçentlik Tezleri dışında olanlar makale, bildiri ve ansiklopedi maddelerinden oluşan kısa ama özlü çalışmalardır. Farklı zaman ve yerlerde yayımlanmış makale ve bildirilerinden bazıları grup haline getirilerek 4 ayrı kitap halinde yayımlanmıştır[2]. Böylece Hocanın çalışmalarından en azından bazılarını derli toplu olarak bir arada bulmak mümkün olmuştur.

         

        Çoğu Modernleşme dönemi Türk tarihine ait dönemler, kişiler ve olaylar ile milli meseleler hasredilmiş çok sayıdaki bilimsel çalışmada dikkati çeken hususiyetler vardır. Mesele Hoca tüm çalışmalarında bir problemi ele almıştır. Son iki yüz yıllık Türk tarihinin ana meselesi modernleşmeyse bu meseleye dair çok sayıda genel ve özel süreçler vardır. Bu süreçlerde Hocanın dikkatini çeken ve daha önce hemen hemen hiç değinilmemiş “özel” konu ve sorunlar ele alınır. Her çalışmanın başlığında tarih yazımının iki ana temel yaklaşımından birisi olan “sorun eksenli yaklaşımı” görmek mümkündür. Ancak bu “özel” konu ya da sorunlar sadece kendi eksenlerinde ele alınıp irdelenmezler. Aksine sürecin “bütünü” gözlemlenmiş, aradaki bağlantılar örülmüş olarak işlenir ve modern tarihçiliğin vazgeçilmez esası olan “Her bir özeldeki genele ait olanı yakalama” prensibi çok ince ve zekice bağlantılarla ortaya konur. Hoca bunu yaparken, hamasetten, sübjektif yargılardan en ufak bir emare taşımaz ve esas olan, bilimsel anlayış ve tarihi tanıklıklar çerçevesinde ele alınan meselenin özünü yakalamaktır. Makalelerde meseleye “giriş”, tamamen çerçeve ve sorunun tarihsel ön hazırlıkları konusunda, bütüne dair bağlantılar dikkate alınarak kısaca verilir. Ardından da konunun özüne geçilerek başlıkta verilen konu ya da sorunun tarihsel bağlamda izlediği seyir, hem literatür hem de kaynaklar bağlamında ele alınır. Değerlendirmeler özgün, sonuç berraktır. Hoca, her konu işlenirken aslında, tarihsel arka planı ve bağlamı hep göz önünde tutar. Kendi deyimiyle “Ormanı görmek önemlidir, ağcın ve yaprağın bundaki payını, yerini ihmal etmeden”. 

         

        Olay dizimi mantıksal süreç dâhilinde izah edilir. İfadeler öz, net ve sadedir. Tekrar ve lüzumsuz cümlelere yer yoktur. Mesela “Türklerde Fikir Hürriyetinin Dünü Bugünü” başlığını taşıyan makalesi, fikir hürriyetinin esası olan “hoşgörü” kavramına atıfla başlar ve tarih boyunca Türklerdeki hoşgörünün örnekleri sıralanır. Ardından da fikir hürriyetinin kısıtlandığı dönemlere dair örnekler de verilir. Böylece meselenin tarihi seyrinde hem olan hem de olmayan yönler gerçeklere uygun olarak sıralanır. Fikir hürriyetinin serbest ya da kısıtlı olduğu dönemler kendi tarihsel bağlamlarına göre yorumlanır[3].  Dolayısıyla Hocanın tarihçilik anlayışında sadece betimleyici ve olumlayıcı bir yaklaşımdan söz etmek mümkün değildir. O eleştireldir. Eleştirel düşünceyi hem belgelerin iç tenkidinde hem uygulanan yöntemde hem de tarihsel bilgi üretim sürecince hiç elden bırakmaz. Sempozyumlarda uzun uzun konuşup da yirmi dakikanın on beş dakikasını geride bıraktığı halde daha esas konuya gelememiş tebliğ sunumlarına çok sinirlenir. Bu türden durumlar için söylediği tek cümle vardır. “Söyleyin, Avrupa’da böyle tebliğ sunulur mu?” Ya da yine kendi deyimiyle “Descartes Türkiye’ye daha uğramamış..”. Ama ona göre ümitsiz olmamak da gerekir. Zira etrafta az da olsa Batıdaki bilimsel standartları yakalamış, eleştirel düşünen ve bilimsel yöntemden taviz vermeyen araştırmacılar da vardır elbette. Ama bu bilimsel yaklaşımın yaygınlaşması ve kurumsallaşması gerekir. Hoca, Türkiye’deki tenkitçi yaklaşımın eksikliğini her zaman dile getirmiş ve Türkiye’nin kalkınması ve gelişmesinin bu eksikliğin telafisi ile mümkün olacağını hep ifade etmiştir. Ayrıca bilim ahlakı konusunda da aynı duyarlılığı sergileyerek tüm bunların bir bütün olduğun yazdıklarıyla ve hayatıyla ortaya koymuştur. Bu bağlamda, Türk tarihçiliği kendisine çok şey borçludur.  Metodolojisi ve kişiliği ile Hoca, örnek alınacak bir şahsiyet olarak var olmaya devam edecektir.

         

         

         

        Prof. Dr. İ. Ercüment Kuran’ın Çalışmaları

         

         

        Kitaplar

         

        --- Cezayir`in Fransızlar Tarafından İşgali, İstanbul, 1953.

        --- Cezayirin Fransızlar Tarafından İşgali Karşısında Osmanlı Siyaseti ‪(1827-1847‪), İstanbul, Yenilik Basımevi, 1957, (2. Basm).

        --- Avrupa`da Osmanlı İkamet Elçiliklerinin Kuruluşu ve İlk Elçilerin Siyasi Faaliyetleri 1793-1821, Ankara, Ayyıldız Matbaası, 1968.

        --- Avrupa''da Osmanlı İkamet Elçiliklerinin Kuruluşu ve İlk Elçilerin Siyasi Faaliyetleri, 1793-1821, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1988, (2. Bsm).

        --- Atatürkçülük Üzerine Denemeler, Ankara, Kültür Bakanlığı, 1981.

        --- Türkiye'nin Batılılaşması ve Milli Meseleler, (Haz. Mümtaz’er Türköne) Ankara, TDV Yayınları, 1994.

        --- Türk Çağdaşlaşması: Çileli Bir Yolda İlerleyiş, (Der. Mehmet Erdoğan), Ankara, Akçağ, 1997.

        --- Türk İslam Kültürüne Dair, (Haz. Mehmet Erdoğan), Ankara, Ocak Yayınları, 2000.

         

         

        Makaleler (Seçilmiş)

         

        ---“''Türk Ordusu ve Batılılaşma''”, Türk Kültürü. II/22, 11-13.

        ---“1793-1811 Döneminde İlk Osmanlı Mukim Elçilerinin Diplomatik Faaliyetleri”, Çağdaş Türk Diplomasisi:200 Yıllık Süreç. 55-59.

        ---“1830-1917 Arasında Türk-Yunan İlişkileri”, Türk-Yunan İlişkileri Sempozyumu Bildirileri, 21-22 Mayıs 1986. 31-36.

        ---“Abdülkadir el-Cezairi”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Abdülkerim el-Hattabi”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Akdeniz`de Türk Hakimiyeti”, İslam Konferansı Teşkilatı Üye Ülkeler Ulaştırma Bakanları 1. Toplantısı. 187-190.

        ---“Ali Suavi`nin "Hive fi Muharrem 1290" Başlıklı Kitabı ve Osmanlı Devleti`nde Türkçülüğün Doğuşu”, Turkestan als historischer Faktor und polistische Idee. 97-101.

        ---“Amerika`da Türk Tarihi ve Kültürü Araştırmaları”, Türk Kültürü. III/28, 268-272.

        ---“Atatürk Gerçeği”, Ata`yı Anarken. 27-44.

        ---“Atatürk İnkılabının Özellikleri”, Millî Kültür. 2/2, (1980), .

        ---“Ayanlığın Kaldırılmasından Sonra Anadolu`da Sosyal ve Ekonomik Durum (1840-1871)”, V. Milletlerarası Türkiye Sosyal ve İktisat Tarihi Kongresi. Tebliğler (İstanbul 21-25 Ağustos 1989). 287-290.

        ---“Babaeski”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Basmacılığın Osmanlı Toplumuna Tesirleri”, Türk Kütüphaneciler Derneği Basım ve Yayıncılığımızın 250 Yılı Bilimsel Toplantısı, 10-11 Aralık 1979 Ankara, Bildiriler. 15-21.

        ---“Bir Osmanlı Aydını, Sati`El-Hüsri (1880-1968)”, Türkiye Günlüğü Dergisi. /13, 170-171.

        ---“Bir Türk Islahatçısı Olarak Küçük Said Paşa”, Töre. 8/91, 17-24.

        ---“Bugünkü Türkiye`nin Kurucularından Küçük Said Paşa”, Türk Kültürü. V/56, 570-573.

        ---“Bulgaristan Devleti`nin Kuruluşu ve Türkler”, Tokat Tanıtma Dergisi. II/4, 12-14.

        ---“Bureauratic Reform in the Ottoman Empire, the Sublime Porte, 1789-1922”, International Journal of Middle East Studies. 16/3, 420-421.

        ---“Cezayir-i Garb Müdafii, Kontantine Beyi Ahmed Bey”, V.Türk Tarih Kongresi (Ankara 12-17 Nisan 1956). 681-689.

        ---“Cezayirli Türklerin Endülüs Müslümanlarını Kuzey Afrikaya Nakli ve Neticeleri”, Endülüs`ten İspanya`ya. 63-67.

        ---“Cumhuriyet Döneminde Giresun (1923-1980)”, Giresun Tarihi Sempozyumu, 24-25 Mayıs 1996-Bildiriler. 359-363.

        ---“Cumhuriyet Döneminde Samsun`un Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Gelişmesi”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. /7, 121-125.

        ---“Dawr al-şu`ara al-Atrak fi ikaz al-wataniyya fi Turkiyya fi mabayn 1865-1923 m.”, Muhadarat wa munakaşat al-mutlaka al-tasi al-Fikr al-İslami. II/, 737-739.

        ---“Devlet Adamı Olarak Cevdet Paşa”, Ahmed Cevdet Paşa, Vefatının 100. Yılına Armağan, 1823-1895. 3-7.

        ---“Die Prinzipien Atatürks und die studierende Jugend.”, Milli Kültür. /44, 12-16.

        ---“Dünyada ve Türkiye`de Sosyalizm ve Komünizm”, Türk Kültürü. V/52, 70-76.

        ---“Dünyada ve Türkiye`de Üniversite”, Üniversitelerimiz ve Gerçek. 10-16.

        ---“Ermeni Meselesinin Milletlerarası Boyutu, 1877-1891”, Tarih Boyunca Türklerin Ermeni Toplumu ile İlişkileri Sempozyumu (8-12 Ekim 1984 Erzurum). 19-27.

        ---“expédition espagnole contre Alger en 1775, d`aprés les manuscrits turcs”, Revue d`Histoire Maghrebine. 11/35-36, 174-178.

        ---“Fehim Pasha”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Fethin Türk-İslam Ve Batı Tarihindeki Yeri”, Tarih ve Medeniyet. /3, 30-31.

        ---“Foreing Policy of Greece (1830-1866)”, Dış Politika. /1-2, 29-52.

        ---“Fransa`nın Cezayir`e Tecavüzü”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi. 3/5-6, 53-63.

        ---“Fransız İnkılabının Türk Düşünürlerine Etkisi, 1789-1922”, Erdem. IX/26, 737-742.

        ---“Gazavat-ı Cezayirli Gazi Hasan Paşa`ya Dair”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi. 11/15, 95-99.

        ---“Ghalata-Sarayı”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Halet Efendi”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Husayn Awni Pasha”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“II. Abdülhamid`in Büyük Devletlere Karşi Uyguladığı Siyasetin Esasları”, Sultan II. Abdülhamid ve Devri Semineri, 27-29 Mayıs 1992-Bildiriler. 141-148.

        ---“II.Viyana Kuşatması Ve Sonuçları ''”, Türk Kültürü Araştırmaları. 32/1-2, 277-283.

        ---“III. Selim Zamanında Türkiye`nin Çağdaşlaması ve Fransa”, Actes des Colloques D`Istanbul. 51-56.

        ---“Impact of Nationalism on the Turkish Elite in the Nineteeth Century”, Beginnings of Moderrnization in the Middle East. 109-117.

        ---“Influence de la Revolution Française Sur le Jeunes Ottomans, 1867-1876”, 200. Yıldönümünde Fransız İhtilali ve Türkiye Sempozyumunda Sunulan Bildiriler. 143-146.

        ---“Invasion Italienne de Tripoli D`apres le Quotidien Tanin, Organe Semi-Officiel du Gouvernement Ottoman, Septembre 1911-Octobre 1912”, Revue d`Histoire Maghrebine. 17/59-60, 101-105.

        ---“Kabakçı-oghlu Mustafa”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Kahya Hasan Pasha”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Karakol”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Karakol Djem`iyyeti”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Karlofça`dan Tanzimata Osmanlı Tarihçiliği”, Fırat Üniversitesi Tarih Metodolojisi ve Türk Tarihinin Meseleleri Kollokyumu. 151-157.

        ---“Ka`im-makam”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Khalil Edhem Eldem”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Khayr Allah Efendi”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Khodja Ishak Efendi”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Kıbrıs İdaresinin İngiltere`ye Terki”, Kıbrıs ve Türkler. 59-67.

        ---“Küçük Said Paşa (1840-1914) as a Turkish Modernist”, International Journal of Middle East Studies. I/, 124-132.

        ---“Laurence Oliphant`ın The Transcaucasian Campaing of The Turkish Army Under Omer Pasha Başlıklı Eserine Göre 1855 Yılında Doğu Karadeniz Kıyısında Siyasi ve Sosyal Durum”, İkinci Tarih Boyunca Karadeniz Kongresi Bildirileri. 98-102.

        ---“Lettre du dernier Dey d`Alger au Grand-Vizir de l`Empire Ottoman”, Revue Africaine. XCVI/, 188-195.

        ---“Mehmed Sidki Efendi, Chargé d`affaires Ottoman á Londres”, Etudes Turques et Ottomanes. /, 83-88.

        ---“Mehmet Akif` in Milliyetçilik Fikirlerinin Tekamülü”, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2/2, 29-34.

        ---“Mehmet Sadık Rıfat Paşa”, Tarih ve Toplum. 2-1/17, 56-62.

        ---“Meşrutiyet`ten Cumhuriyet`e”, Türk Kültürü. 15/171, 129-134.

        ---“Milli Mücadele Esnasında Pontus Rum Devleti Kurma Teşebbüsleri”, Birinci Tarih Boyunca Karadeniz Kongresi Bildirileri(13-17 Ekim 1986). 77-81.

        ---“Milli Mücadele ve Amiral Bristol”, Dış Politika. 10/1, 34-41.

        ---“Milli Mücadelede Amasya Tamiminin Önemi”, I. Milli Mücadelede Amasya Sempozyumu. 46-50.

        ---“Milli Mücadelede Doğu Anadolu”, Doğu Anadolu`nun Sosyal, Kültürel ve İktisadi Meseleleri Sempozyumu Tebliğleri (13-15 Mayıs 1985). 131-135.

        ---“Milli Mücadelede Tokat”, Türk Tarihinde ve Türk Kültüründe Tokat Sempozyumu (2-6 Temmuz 1986). 212-216.

        --- “Misak-ı Milli ve Ötesi”, Türk Yurdu. 11/47, 15-18.

        ---“Mustafa Fadıl Pasha”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“Musul Meselesi, 1515-1926”, Irak Türkleri Sempozyumu Tebliğleri, 31 Ocak 1987. 73-79.

        ---“Müsbet Bilimlerin Türkiye`ye Girişi (1797-1839)”, VII. Türk Tarih Kongresi (Ankara, 25-29 Eylül 1970). 671-675.

        ---“Namık Kemal`in Milliyetçiliği”, I. Namık Kemal Sempozyumu. 35-38.

        ---“On Dokuzuncu Asırda Milliyetçiliğin Türk Aydınları Üzerindeki Tesirleri”, Töre. /86, 21-26.

        ---“Ondokuzuncu Yüzyılda Türkiye`de Kültür Değişmesi”, Erdem. 6/16, 215-223.

        ---“Ondokuzuncu Yüzyıl`da Anadolu`nun Sosyal Tabakalaşmasında Ayanların Yeri”, Tarih ve Sosyoloji Semineri 28-29 Mayıs 1990, İstanbul. 163-168.

        ---“Osmanlı Aydını Hayrullah Efendinin Viyana Seyahatleri, 1862-1864”, Türk Kültürü Araştırmaları. XXXIV/1-2, 5-9.

        --- “Osmanlı Devleti Arap Ülkelerini Sömürdü mü?”, Türk Yurdu. XVIII/133, 4-6.

        ---“Osmanlı Devletinin Londra Maslahatgüzarı Mehmed Sıdkı Efendi, 1803-1811”, İsmail Hakkı Uzunçarşılı Armağanı. 39-43.

        ---“Osmanlı Devleti`nde Devlet Cemiyet ve Fert Telakkisi”, Diyanet Dergisi. 35/1, 19-26.

        ---“Osmanlı Devleti`nin Son Yüzyılında İdari Yozlaşma”, Yeni Türkiye. III/14, 1345-1347.

        ---“Osmanlı Devleti`nin Son Yüzyılında Şeriat”, İslamiyat. I/4, 143-146.

        ---“Osmanlı Düşünürlerine Göre Ümmet ve Millet Kavramları”, Töre. /154, 38-39.

        ---“Osmanlı Döneminde Mağrib Tarihi”, Osmanlı. 398-400.

        ---“Osmanlı Tarihçiliğinde Türkçe Hatırat Çeşitinin Doğuşu ve Gelişmesi”, Studi Preottomani e Ottomani. /, 173-177.

        ---“Osmanlı Türklerinde Milli Şuurun Uyanışı”, 21. Asır. II/7, 14-15.

        --- “Osmanlı Türklerinin Batı`yı Algılamaları (1839`a kadar)”, Türk Yurdu. 19-20/148-149, 37-40.

        --- “Osmanlı Türklerinin Batı`yı Algılamaları (1839`a kadar)”, Türk Yurdu. 19-20/148-149, 37-40.

        ---“Osmanlı Vatanseveri Sarı Bey”, Türkiye Günlüğü Dergisi. 34/, .

        ---“Osmanlı İmparatorluğunda İslam Düşüncesinin Gelişmesi”, Türk Kültürü. XVII/197, 275-281.

        ---“Osmanlı İmparatorluğu`nda Devlet, Cemiyet ve Fert Telakkisi”, Boğaziçi. 3/7-9, 2-7.

        ---“Osmanlı İmparatorluğu`nda Yenileşme Hareketleri”, Türk Dünyası El Kitabı. 1003-1016.

        ---“Osmanlı İmparatorluğu`nda İnsan Hakları ve Sadık Rifat Paşa (1807-1857)”, VIII. Türk Tarih Kongresi (Ankara, 11-15 Ekim 1976). 1449-1453.

        ---“Osmanı İmparatorluğu`nda Devlet ve Fert Telakkisi”, Ülkemizi 12 Eylül`e Getiren Sebepler ve Türkiye Üzerindeki Oyunlar, 14-15 Eylül 1984 İstanbul. 69-78.

        ---“Ottoman Historiography of the Tanzimat Period”, Historians of the Middle East. 422-429.

        ---“Panislamizm`in Doğuşu ve Gelişmesi”, V. Milletlerarası Türkoloji Kongresi Bildirileri. 395-400.

        ---“Politique d`Abdul-Hamid II dans la Crise d`Orient, 1876-1878”, Revue d`Histoire Moderne et Contemporaine. /, 37-43.

        ---“Problémes de l`autonomie dans l`Orient méditerranéen”, Quaderni Medirranei. IV/, 29-33.

        ---“Répercussions socialés de la réforme de l`Education dans l`Empire Ottoman”, Economie et Sociétés dans l`Empire Ottoman, Fin du XVIII-début du XX. siécle. 145-147.

        ---“Reşit Paşa”, İslam Ansiklopedisi. 701-705.

        ---“Rusya`nın Kafkasya`yı İstilasına Karşı Osmanlı Siyaseti”, Tarih Boyunca Balkanlar`dan Kafkaslar`a Türk Dünyası Semineri (29-31 Mayıs 1995). 147-153.

        ---“Rusya`nın Kafkasya`yı İstilasına Karşı Osmanlı Siyaseti, 1856-1878”, Tarih Boyunca Balkanlardan Kafkaslara Türk Dünyası Semineri, 29-31 Mayıs, 1995. 147-152.

        ---“Said Paşa, Küçük”, İslam Ansiklopedisi. .

        ---“Sati al-Husri al-Musakkaf al-Othmani”, Al-Mutamar al-Duwali al-thani al-Tarih al-Bilad al-Şam. II/, 595-599.

        ---“Serasker Hüseyin Avni Paşa”, Türk Kültürü. V/58, 746-747.

        ---“Socialisme et Communisme dans le monde et en Turquie”, Cultura Turcica. III/, 26-33.

        ---“Sultan II. Mahmud ve Kavalalı Mehmed Ali Paşa`nın Gerçekleştirdikleri Reformların Karşılıklı Tesirleri”, Sultan II. Mahmud ve Reformları Semineri İstanbul, 28-30.VI.1989. 107-111.

        ---“Tanzimat Devri Osmanlı Aydını Hayrullah Efendi (1820-1866)`nin Yolculuk Adlı Eseri”, Prilozi. XXX/, 299-306.

        ---“Tanzimat Devri Osmanlı Tarih Yazıcılığı”, Türkiye Günlüğü Dergisi. /42, .

        ---“Tanzimat Döneminde Osmanlı Devleti`nde Adli Islahat”, Yeni Türkiye. II/10, 992-994.

        ---“Tanzimat Hareketinin Türk Batılılaşma Tarihinde Yeri”, Tanzimat`ın 150. Yıldönümü Uluslararası Sempozyumu. 141-145.

        ---“Tanzimat Hareketi`nin Türk Tarihinde Yeri”, Türk Kültürü. IX/100, 283-285.

        --- “Tanzimat'ın 150.Yıl Münasebetiyle”, Türk Yurdu. 10/26, 18-19.

        ---“Tarih Yazıcılığında II. Abdülhamid.”, Prof. Dr. Bekir Kütükoğlu`na Armağan. 165-170.

        ---“Tarihte Osmanlı İmparatorluğu ve Cezayir”, Türk Kültürü. XVII/193, 25-34.

        ---“Tarihte Türkler ve Ermeniler”, Dış Politika. X/4, 25-29.

        ---“Tribulations de I`Enseignement Superieur dans I`Empire Ottoman”, Hacettepe Bulletin of Humanities. IX/1, 1-6.

        ---“Tribulations de l`Enseignement Spérieur Dans l`Empire Ottoman”, Hacettepe Bulletin of Humanities. IX/1, 1-6.

        ---“Tunuslu Hayreddin Paşa ve Türkiye`nin Çağdaşlaşması”, Töre. /158, 38-39.

        ---“Türk Ailesinin Mahiyeti ve Tarihi Gelişmesi”, Milli Kültür. /53, 63-66.

        ---“Türk Çağdaşlaşma Tarihinde Tanzimatın Yeri”, Türkiye Günlüğü, /8, (1989), 65-67.

        --- Türk Dünyası El Kitabı, Ankara: Ayyıldız Matbaası, 1976.

        ---“Türk Düşünce Tarihinde Arap Kültürlü Aydın: Sait Halim Paşa”, Türk-Arap İlişkileri: Geçmişte, Bugün ve Gelecekte, I. Uluslararası Konferansı Bildirileri, 18-22 Haziran 1979, Ankara. 21-25.

        ---“Türk Ordusu ve Batılılaşma”, Türk Kültürü Dergisi. /22, (1964), 11-13.

        ---“Türk Tarihinde Milli Egemenlik Kavramı, 1919-1924 Dönemi”, Atatürk`e Armağan. 13-28.

        ---“Türk Tefekkür Tarihinde Ahmet Cevdet Paşa`nın Yeri”, Ahmet Cevdet Paşa Semineri(27-28 Mayıs 1985)-Bildiriler. 7-12.

        ---“Türkiye`de Çağdaşlaşma ve Milliyetçiliğin Gelişmesi”, Milliyetçilik ve Milliyetçilik Tarihi II. İlmi Kongresi. 29-32.

        ---“Türkiye`de Fikir Hürriyetinin Dünü, Bugünü”, İslami Araştırmalar. IV/2, 83-85.

        ---“Türkiye`de Kadın Haklarının Gelişmesi”, Milli Kültür. I/6, 29-31.

        ---“Türkiye`de Kürt Meselesi”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi. /7, 157-176.

        ---“Türkiye`de Üniversitenin Doğuşu ve Gelişmesi”, Milli Eğitim ve Kültür. I/3, 64-68.

        --- Türkiye`nin Batılılaşması Ve Milli Meseleler, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1994.

        ---“Türkiye`nin Batılılaşmasında Osmanlı Daimi Elçiliklerinin Rolü”, VI. Türk Tarih Kongresi (Ankara, 20-26 Ekim 1961). 489-496.

        ---“Türkler ve Medeniyetleri”, Tarih ve Medeniyet. /1, 49-51.

        ---“Türklerde Milli Hakimiyet Ülküsü”, Töre. /155, 3-6.

        ---“Vakıf Müessesesinin Mahiyeti ve Günümüzde Değerlendirilmesi”, I. Vakıf Şûrası (3-5 Aralık 1985) Tebliğler, Tartışmalar ve Komisyon Raporları. 9-12.

        ---“XIX. Yüzyıl Anadolu Sosyal ve Ekonomik Tarihi Kaynağı Olarak Yabancı Seyehatnamelerden Georges Perrot`un "Souvenirs D`un Voyage en Asie Mineure`u"”, Tarih Boyunca Türk Tarihinin Kaynakları Semineri (6-7 Haziran 1996). 149-154.

        ---“XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti`nde Deniz Ulaşımı: İdare-i Mahsusa`nın Kuruluşu ve Faaliyeti”, Çağını Yakalayan Osmanlı Devleti`nde Modern Haberleşme ve Ulaşım Teknikleri. 159-163.

        ---“XIX. Yüzyılda Osmanlı Türklerinin Amerika`yı Tanıması”, 500. Yılında Amerika. 39-44.

        ---“XIX. Yüzyılda Türkiye`de Kültür Değişmesi”, Erdem. 6/16, 215-223.

        ---“XVI. Asır Anadolu Tarihi Kaynağı Olarak Evliya Çelebi”, Türklük Araştırmaları Dergisi. /4, 249-252.

        ---“XVIII. ve XIX. Yüzyıllarda Nevşehir”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi. /15, s. 167-171.

        ---“İbrahim Edhem Paşa”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“İkinci Meşrutiyet Devri Düşünürlerinin Atatürk Üzerine Tesirleri”, Milli Kültür. III/2, 8-11.

        ---“İlmiyye”, Encyclopedia of Islam, Second Edition. .

        ---“İstanbul Fethi`nin Dünya Tarihindeki Yeri”, Türk Kültürü. XIV/165, 528-530.

        ---“İstanbul`da Belediye Teşkilatının Kuruluşu ve Gelişmesi”, Yeni Türkiye. I/4, 567-569.

        ---“İstanbul`un Fethinin Dünya Tarihindeki Yeri”, II. Uluslararası İstanbul`un Fethi Sempozyumu., s. 161-163.

        ---“Yusuf Akçura`nın Tarihçiliği”, Ölümünün Ellinci Yılında Yusuf Akçura Sempozyumu Tebliğleri, 11-12 Mart 1985. s. 45-49.

         

         


        


        

        [1] Bkz. F. Acun- R. Acun, “Bir Tarihçi ve Modernleşmeci Fikir Adamı Olarak Prof. Dr. İ. Ercüment Kuran” Prof. Dr. İ. Ercüment Kuran’a Saygı: Türk Modernleşme Tarihi Araştırmaları Sempozyumu (14 Mayıs 2009): Bildiriler ve Makaleler, (Haz. A.Y. Ocak,  M. Öz, F. Berber, F. Yeşil), Ankara 2006, Hacettepe Üniversitesi Yay., s. 11-12. Aynı eserde Hocanın yayınlarının tam bir listesini bulmak da mümkündür.


        

        [2] Ercüment Kuran, Atatürkçülük Üzerine Denemeler, Ankara, Kültür Bakanlığı, 1981;  Ercüment Kuran, Türkiye'nin Batılılaşması ve Milli Meseleler, (Haz. Mümtaz’er Türköne) Ankara, TDV Yayınları, 1994; Ercüment Kuran, Türk Çağdaşlaşması: Çileli Bir Yolda İlerleyiş, (Der. Mehmet Erdoğan), Ankara, Akçağ, 1997; Ercüment Kuran, Türk İslam Kültürüne Dair, (Haz. Mehmet Erdoğan), Ankara, Ocak Yayınları, 2000.


        

        [3] Ercüment Kuran, Türk Çağdaşlaşması: Çileli Bir Yolda İlerleyiş, (Der. Mehmet Erdoğan), Ankara, Akçağ, 1997, s. 187-194.


Türk Yurdu Aralık 2009
Türk Yurdu Aralık 2009
Aralık 2009 - Yıl 98 - Sayı 268

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele