“Hak Âşığı ve Halk Ozanı Yoksul Derviş”in Şiirlerinde Vatan Teması

Aralık 2011 - Yıl 100 - Sayı 292

        Hak Âşığı ve Halk Ozanı Yoksul Derviş’in şiirlerinde din, tasavvuf, tabiat, aşk, sosyal hayat, dinî ve millî bayramlar gibi konuların yanında Anadolu, Türk, Türkmen, Türkiye, bayrak, devlet ve vatan temalarına da çokça yer verilir.1

         

“Devlet” kelimesi Orhun Abidelerinde “il” kelimesi ile karşılanır. Dîvânü Lügati't Türk’te de “il” kelimesi “barış, sulh” anlamında yer alır. Bu kelime eski kaynaklarımızda “barış, memleket, ülke, vatan ve devlet düzeni” gibi anlamlarda da kullanılmıştır.2 Bütün bu anlamlar Türklerde barış ile devletin birbirine anlamca bağlı olduğunu gösterir. Bu “il” kelimesinin yerini bugün, dilimize İslamiyet’le girmiş olan “devlet” kelimesi almış, tarihimizde ve edebiyatımızda kullanıla kullanıla millî bir kimlik kazanmıştır.3 “Pek çok atasözümüzde, deyimimizde ve terkiplerde siyasî topluluk, tüzel varlık, hükümet, iktidar, maddî veya manevî mutluluk, talih, saadet gibi mânâlarıyla kullanılan devletin önemi üzerinde durulmuş, Kutadgu Bilig (Balasagunlu Yusuf Has Hacip), Siyasetnâme (Nizamülmülk), Kaabusnâme (Mercimek Ahmed), Ahlâk-ı Alâi (Ali Efendi), Kenzü'l-Küberâ ve Mehakku'l-Ulemâ (Şeyhoğlu Mustafa), Risâle (Derviş Mehmed) Koçi Bey Risalesi (Koçi Bey), Mizanü'l-Hak (Kâtip Çelebi), Nasihatü'l-Vüzerâ ve'l-Ümerâ (Defterdar Sarı Mehmed Paşa), Nasihatü'l-Vüzerâ (Nahifi Süleymân Efendi) gibi ahlâk ve siyaset kitaplarında konuya geniş yer ayrılmıştır”.4

         

        Edebiyatımızda vatan temasının, “devlet, vatan, millet, toprak” kavramlarına “namus” kavramıyla yaklaşan ve büyük bir önem veren Türk milletine mensup Divan şairlerinin şiirlerinde5 de yer aldığı divan taramaları sonunda görülmüş ve konu bir bildiri olarak sunulmuştur.6 Sadece Cem Sultan (öl. 1495)’ın7, Ahmedî(öl. 1413)’nin8, Haşmet(öl. 1768)’in9, Mehmed Niyâzî(öl. 1871)’nin10 ve Hüsnü(öl. 1928)’nün “vatan redifli” manzumeleri, bu hususta verilecek güzel misallerdendir. Bununla birlikte edebiyatımızda “vatan” temasını en güzel ve en anlamlı işleyen ediplerimizden birisisi hiç şüphesiz Namık Kemal’dir. Ama o, bu konuda ne ilk ne de sondur. Yeni Türk edebiyatında birçok şairimiz ve edibimiz tarafından işlenen bu konu- az veya çok- Divan edebiyatında ve Halk edebiyatında da işlenmiştir. İşte Yoksul Derviş, şiirlerinde bu temaya genişçe yer veren halk ozanlarımızdan biridir.

         

        Asıl adı Şemsettin Kubat olan Yoksul Derviş, 1 Aralık 1943 tarihinde Afyonkarahisar’a bağlı Emirdağ ilçesinin Karacalar köyünde dünyaya gelmiştir. Babasının adı Seydi, annesinin adı Hatice’dir. Şemsettin Kubat’ın ailesi Kubatoğulları’ndandır. Çiftçilikle uğraşan bir ailenin çocuğu olan Şemsettin Kubat, ailesinin geçimine katkı sağlamak için çalışmak zorunda kalır ve ilkokula dahi gidemez. Okuma yazmayı askerde öğrenir. Dinî bilgileri ve Kur’an-ı Kerim okumayı ise köyünde, Emirdağ’da ve İstanbul’da öğrenen Şemsettin Kubat, o günden bugüne imamlık yapar. Kadiri Tarikatının Hüseyni Koluna mensup olan Kubat, Karacalar Köyü’nde Hak Halili Hazretleri tarafından kurulan Dergâha bağlıdır. Şiir söylemeye ve saz çalmaya küçük yaşlarda başlayan ozanımız, şiirlerinde Yoksul Derviş, Âşık Yoksul Derviş, Yoksul Divane, Yoksul Divani mahlaslarını kullanır. Meşhur türkücümüz Kubat başta olmak üzere birçok sanatkâra hocalık yapan, hece ölçüsüyle her konuda şiirler söyleyen Yoksul Derviş; inancını, İslam’ın emirlerini yaşayan bir Türkmen-Alevî halk ozanıdır. Şiirlerinde ağırlıklı olarak Allah (cc), Muhammed (sav), Ali (ra), Ehlibeyt, On İki İmam aşkını dile getiren dindar ve derviş bir ozan olduğu kadar vatanperver, Atatürkçü, cumhuriyetçi ve milliyetçi ruha sahip çağdaş bir ozandır. Yurt içinde ve yurt dışında onlarca toplantıya ve konsere katılan, onlarca ödül alan, üç çocuk babası Yoksul Derviş, eşi Fadime Hanım’la birlikte doğduğu köy olan Karacalar’da yaşamaktadır.11

         

        Yoksul Derviş vatanını, devletini, milletini ve bayrağını canı pahasına sever ve bu konuda insanları duyarlı olmaya, birlik ve beraberliğe çağırır. Onun şiirlerinde “vatan” teması, kutsal oluşu, din-iman olarak değerlendirilişi, cennete benzeyişi, aşk duyuluşu, uğruna yanılıp yakılışı, hasretlik duyuluşu, kol kucak açılışı, derde derman oluşu, gençlere emanet edilişi ve bölünmez bir bütün oluşu gibi yönleriyle ele alınır.

         

         

  1. a.     Vatan, Uğruna Can Verilen Kutsal Bir Yerdir

         

        Yoksul Derviş’in şiirlerinde vatan, düşman ayağı bastırılmayan, bir karış toprağı için can verilen, kan verilen ve uğruna seve seve şehit olunan kutsal bir topraktır:

         

        Düşmanı bastırma topraklarına,

        Yiğitçe varmalı meydan yerine,

        Canı başı koyup vatan uğruna,

        Başın açık ayak yalın olmalı.

        **

        Olmazdım atam olmasa,

        Bu kutsal vatan olmasa,

        Bendimi tutan olmasa,

        Hayatımız bir mânâdır.

        **

        Feda ettik bu vatana canımız,

        Kahraman Türk târihlerde ünümüz.

        Al bayrakta nişânedir kanımız,

        Ay yıldızı nakışları ne güzel.

        **

        Bunca şehit verdik vatan uğruna,

        Gelecek nesile mutlu yarına,

        İnsan hayatına insan uğruna,

        Gençlere bir umut verilmelidir.

        **

        Mehmetçikler göğüs gerdi,

        Ne bir karış toprak verdi,

        Can verirken vatan derdi,

        Haykırırdı Mehmetçik'ler.

        **

        Atatürk'ün "Ya İstiklal" ününde,

        Can verdi vatana savaş gününde,

        Oğlu, kızı, ana, bacı yanında,

        Yamandır düşmana vuruş köyümün.

        **

        Vatan için canı başı verdiler,

        İman gücü ile göğüs gerdiler,

        Tam yedi devlete karşı koydular,

        Kefensiz mezara yatan şehitler.

        **

        Vatan için, toprak için,

        Böyle çalıştı gaziler.

        Ay yıldızlı bayrak için,

        Canın koydu gaziler.

        **

        Vatan için savaştılar,

        Cephelerde dövüştüler

        Her zorlukla boğuştular,

        Koru kadın haklarını.12

         

         

  1. b.    Vatan İmandır-Dindir

         

        Ay yıldızlı bayrağı, akan kanı; bir karış toprağı, canı olarak telakki eden Yoksul Derviş vatanı, imanı-dini gibi değerlendirir ve onu korumanın bir iman işi olduğunu söyler:

         

         

        Vatan benim imanımdır, dinimdir.

        Bir karış toprağı benim canımdır.

        Ay yıldızlı bayrak, akan kanımdır.

        Türküler, destanlar yaktık da geldik.

        **

        Bir iman, bir de itikat,

        Budur dini İslamiyet.

        Bayrak, vatan, aziz millet,

        Birlik, her derde devadır.

        **

        Vatanını korumak bir imandır,

        Dayanışma her dertlere dermandır,

        Dünyada en büyük varlık insandır,

        Onlara bir yuva yapın ne olur.13

         

         

  1. c.     Vatan Cennettir

         

        Yoksul Derviş vatanı öyle yüceltir ki onu doğasıyla, yeşilliğiyle, ağaçlarıyla cennete, cennet-i alâya eşdeğer görür. Kutsal olan bu vatanı korumak, ağaç dikerek çöl olmasını engellemek herkesin görevidir. Derviş’e göre vatana hizmet, Allah’a hizmettir:

         

        Vatan bizim Cennetimiz,

        Târihe sığmaz methimiz,

        İnsanlara hizmetimiz,

        Çünkü hizmet Allâh'adır.

        **

        Uçmak oldu hep canların vatanı,

        On’ki İmam menziline yeteni,

        Hani bu dergâhın Zehrâ Sultan’ı,

        O da gitti bizim elde kalmadı.

        **

        Sancak bizim bayrak bizim,

        Dini İslam ol Hak bizim,

        Bu vatan bu toprak bizim,

        Vatanım Cenneti alâdır.

        **

        Bu güzel vatanda, Cennet alâda,

        Kalmasın diyerek başlar belada,

        Dedelerim kaldı Çanakkale'de,

        Düşmanın bendini yıktık da geldik.

        **

        Bu güzel vatanım işte bir cennet,

        Özgür, bağımsızlık bize bir nimet,

        Yoksul Derviş sazın, sözünle anlat,

        Millî Egemenlik barış uğruna.

        **

        Bu güzel vatanım Cennet misâli,

        Yoksul Derviş efsaneler masalı,

        Züleyhâlar, Şirin, Leyla misâli,

        Türkü, destan, yakışları ne güzel.

        **

        Cennet vatanıma, güzel yurduma,

        Milletime, devletime, orduma,

        Birlik, beraberlik, çare derdime,

        Barış, huzur olsun bayram gününde.

        **

        Yoksul Derviş dokunmalı sazına

        Bu Cennet vatana şu yeryüzüne

        Bir mutluluk insanların özüne

        Sevgi verilmeli insan hakları.

        **

        İşte Cennet yaşadığın vatandır,

        Türk Milleti bölünmez bir bütündür,

        Bu toprakta yatan senin atandır,

        Türk gençliği bunu bilmeli dedi.

        **

        Var olsun bayrağım, türküm,

        Bu Cennet vatanım, ırkım,

        Tüm insanlar akım akım,

        Hep karşıma çıkan da gül.

        **

        Türkiye’m güzel Cennet’im,

        Başkasına yok minnetim.

        Seksen küsur vilâyetim,

        İlimizle öğünürüz.

        **

        Cennet yurdum Türkiye'den,

        Selam size tüm dünyadan,

        Dil, din, mezhep ayırmadan,

        Sizlere selam getirdim.

        **

        Bu Cennet yurdumu Anadolu’mu,

        Düşman soldurmasın deyi gülümü,

        Seve seve kabul etti ölümü,

        Geceyi gündüze katan şehitler.14

         

         

  1. d.    Vatan Âşık Olunan, Sevgi Duyulan Yerdir

         

        Türk milleti dünden bugüne, cennet vatanını korumak için gönlünde fışkıran vatan aşkıyla, dalında cephane, elinde sancak cepheden cepheye koşmuştur. Çünkü vatan sevgisi Hakk’ın kutsal bir emridir:

         

         

        Cephane dalında, sancak elinde,

        Fışkırdıkça vatan aşkı gönlünde,

        Hiçbir engel tanımadan yolunda,

        Haykırıp denize giren şehitler.

        **

        Bir başkadır söz tutanın sevgisi,

        Farzı ayın dört atanın sevgisi,

        Başta gelen bu vatanın sevgisi,

        Kutsal bir emridir Hakk’ın arkadaş.

        **

        Milletimde vatan aşkı var idi,

        Edirne'den Kars'a kadar yürüdü.

        Düşüncesi, önü sonu bir idi,

        Bu güzel ateşi yaktık da geldik.

        **

        Yanıyordu için için,

        Vatan, millet sevgisi için,

        İnsanlığa hizmet için,

        Perişândı Yunus Emre.

        **

        Paylaşmakta insanların derdini

        Çok severdi vatanını, yurdunu,

        Söyler birlik beraberlik derdini,

        Bu Âşık Veysel'in düşünceleri.

        **

        Yedi iklim dört köşeden gelenler,

        Vatan, bayrak sevgisiyle dolanlar,

        El ele göz göze birlik olanlar,

        Hoş geldiniz bugün bize konuklar.15

         

         

  1. e.               Hubbü’l Vatan Mine’l-İman

         

        Sahihliği tartışılan “Hubbü’l vatan mine’l iman”(vatan sevgisi imandandır)16 hadisi, edebiyatımızın her alanında birçok şairimizde görüldüğü gibi Yoksul Derviş’in şiirlerinde de geçer.  Ozan bu hadisten faydalanarak Hz. Muhammed (sav)’in böyle buyurduğunu, göğsünde zerrece imanı olan birinin vatanını sevmesi gerektiğini söyler:

         

        Hazreti Muhammed böyle buyurdu,

        “Hubbü’l vatan mine’l îmân”buyurdu,

        Atatürk emanet eyledi yurdu,

        Bayrak bizim, millet bizim, yurt bizim.

        **

        Serverimiz iki cihan,

        Der idi bize her zaman,

        “Hubbü’l vatan mine’l iman”,

        Geleceğe yarınlara.

        **

        Yoksul Dîvâne’yim aman ha aman,

        Hadis “hubbü’l vatan” ol “minel iman”,

        Varısa göğsünde zerrece iman,

        Vatana düşmanı bastırma gardaş.17

         

         

        f. Vatan, Acısı Hissedilen, Hasretlik Duyulan, Kol-Kucak Açılan ve Derde Derman Olan Yerdir

         

        Vatan özellikle gurbet elde hasretliği duyulan, ayrılık acısı hissedilen, sağlıklı haberleri beklenilen, kendisine bir sevgili gibi kucak açılan, bütün dertlere derman olan bir yerdir:

         

        Türklüğünü savunmaktı merağı,

        Gurbet elde dalgalandı bayrağı,

        Vatan hasretiyle yandı yüreği,

        Yine de yüzünde gülümseme var.

        **

        Kimi vatanından mektup gözledi,

        Kimileri yavrusunu özledi,

        Gurbet elde ciğerleri sızladı,

        Gözlerinin yaşı aktı, dinmedi.

        **

        Türkiye'min Türkmen'inden Türk'ünden,

        Hepinizin vatanından ırkından,

        Şanlı bayrağımdan Atatürk'ümden,

        Cumhuriyetinden selam getirdim.

        **

        Evlenmekle bir aile ocağı,

        Açılır bağ, bostan, gülü, çiçeği,

        Böylece vatana açar kucağı,

        Toplumda insanı saran aile.

        **

        Seksen birde baktı gördü yolunu,

        O zaman vatana açtı kolunu.

        Askeri Rüştiye Harp Okulu’nu,

        Sonsuz ilim irfan taşıyor Atam.

        **

        Korunması bayrağımın, yurdumun,

        Vatan dermanıdır, bütün derdimin,

        Hemen başta bir düzenli ordunun,

        Kurulduğu yerdir, başkent Ankara.18

         

         

         

  1. g.    Vatan Bölünmez Bir Bütündür Ve Gençlere Emanettir

         

        Tarih boyunca korunan ve bizlere emanet edilen vatan, bayrağıyla, milletiyle bir bütündür ve bölünmeden korunmalıdır. Ozan, bu vatanı kurtarmak ve korumak için Türk’ü, Kürt’ü, Çerkez’i ve Boşnak’ı ile elbirliği yapmamız gerektiğini söyler:

         

        Bölünmesin vatanımız yurdumuz,

        Târih boyu kahramanca ordumuz,

        Hak Muhammed Ali olsun virdimiz,

        Bir huşu getirsin iki bin yılı.

        **

        Bayrağım, milletim bir de vatanım,

        İşte vatanımla ben bir bütünüm,

        Armağandır Ulu Önder Atamın,

        Hoş geldiniz bugün bize konuklar.

         

        Dalgalan bayrağım hep şânımızla,

        Bölünmez bütünüz vatanımızla,

        Yoğurduk toprağı al kanımızla,

        Hoş geldiniz bugün bize konuklar.

        **

        Bölünmez vatanım yurdum,

        Birlik beraberlik derdim,

        Var olsun milletim ordum,

        Mehmetçik'ler hoş geldiniz.

        **

        Kurtarmamız için vatanı, ırkı,

        Çerkez’i, Boşnak’ı, hep Kürd’ü, Türk'ü,

        Birbirinden gözetmeden bu farkı,

        Samsun, Erzurum'a çıktık da geldik.

        **

        Yedi düvel vatanımı bölmüştü.

        Baştaki idare işgal olmuştu.

        Yurdumuzu bir cehâlet almıştı.

        Zulmeti kökünden söktük de geldik.

        **

        Ayrı mıdır vatanımız ırkımız?

        Birbirine düşman mıdır Türk'ümüz?

        Acep nedir, birbirinden farkımız?

        Böyle midir kânun Soğukkuy’lular

        **

        Yoksul Derviş olmaz vatansız yurtsuz,

        Egemenlik bizim kayıtsız, şartsız,

        Yaşasın milletim kaygısız, dertsiz,

        Ömür boyu dünya durana kadar.

        **

        Sağ olsun, var olsun milletim, ordum,

        Birlik beraberlik, dostluktur derdim,

        Bölünemez asla vatanım yurdum,

        Eteğinizden taşı dökün arkadaş.

        **

        Bölünmez vatanım, yurdum,

        Şerefli muzaffer ordum,

        Selam verip saygı duydum,

        Ulu Önder Atatürk'e.

        **

        İşte milletimle ben bir bütünüm,

        Hiç bir şeyle bölünemez vatanım,

        Budur sözü Ulu Önder Ata'nın,

        Millî egemenlik, barış uğruna.19

         

        Bayrağı, milleti ve ordusuyla bir bütün olan bu vatan ve Cumhuriyet, Atamızın da dediği gibi gençlerimize emanettir:

         

        Bayrak, vatan, ordu, millet,

        Yaşasın bu Cumhuriyet,

        Bu vatan size emanet,

        Gençlerimiz hoş geldiniz.

        **

        Vatan ordu bu millete,

        Hürriyette milliyette,

        Seksen küsur vilâyette,

        Cumhuriyet coşkusu var.20

         

         

         

  1. h.    Vatan Korunması Gereken Yerdir

         

        Yoksul Derviş, vatanın güzelliklerini ve özelliklerini dile getirmekle yetinmez. Böylesi kutsal bir vatanın atalarımız gibi gece gündüz çalışılarak korunması gerektiğine değinir. Vatanı korumak okumak, ilim yapmak, cehaletten kurtulmaktır. Vatanı korumak israfı önlemek, tasarruflu olmak ve sanayileşmektir. Vatanı korumak ağaç dikmek, doğayı ve çevreyi korumak, ülkenin çölleşmesine göz yummamaktır:

         

        Orhan Gazi ile Bursa fethinde,

        Yorulmadan dizgin süren atında,

        Koştu bu vatanın hep hizmetinde,

        İşte Karac’ahmet Sultan dediler.

        **

        Kalkınması için vatanım yurdum,

        Hakkına riâyet etmeli ferdin,

        Olmalı biçâre düşküne yardım,

        Gece gündüz deme çalışmalıdır.

        **

        İşte cumhuriyet, işte doğru yol,

        Vatanına, milletine faydal’ol.

        İlim, mürşit işte senindir okul,

        Sanma ki cehâlet, körlük bizimdir.

        **

        İsrafı önlersek vatan gelişir,

        Servetimiz artar devlet güçlenir,

        Cennet vatanımız sanayileşir,

        Tasarrufa eğil, israfı önle.

        **

        Şu dağlar ormanla meşeyle dolsun,

        Gönlümüz gözümüz neşeyle dolsun,

        Bu Cennet vatanım niçin çöl olsun,

        Sorun toprak kaybı çâre meşedir.

        **

        İyi düşün, ecdadını, atanı,

        Canından ileri koru vatanı.

        Allâh sevmez haksızlığı tutanı

        Nefret dolu yılanlara benzeme.

        **

        Edirne, Kars, İzmir, Manisa, Konya,

        Vatanım Cennet’tir güzel doğaya,

        Geleceğimize öyle bir dünya,

        Haftalar mevsimler yıl kirlenmesin.

        **

        Şu Cennet vatana bakın,

        Bir lütfüdür bize Hakk’ın

        Etrafı kirletmen sakın,

        Geleceğe yarınlara.21

         

        Halk ozanı olduğu kadar manevi yönü çok kuvvetli, yaşayan bir derviş olan Yoksul Derviş şiirlerinde vatan için yapılması gerekenleri söylemekle kalmaz ideallerinin gerçekleşmesi, vatanın felaketlerden uzak kalması için Allah’a dua da eder:

         

        Türkiye'me, vatanıma, yurduma,

        Bir huzur getirsin iki bin yılı.

        Milletime, bayrağıma, orduma,

        Bir coşku getirsin iki bin yılı.

        **

        Hatayı, isyanı al dilimizden,

        Sana sığınırız her hâlimizden,

        Uzak et vatandan her ilimizden,

        Bütün felaketten koru Allâh’ım.22

         

        Bunların dışında ozanın şiirlerinde vatan, okunarak hakkında bilgi edinilecek, karış karış her toprağına sahip çıkılacak, düşman ayağı bastırılmayacak yer olarak da zikredilir:

         

        Okudum bildim vatanı,

        Toprakta şehit yatanı,

        Mustafa Kemal Atamı,

        Öğretensin öğretmenim.

        **

        Türk Milleti vatanına sâhiptir,

        İnancına imanına sâhiptir,

        Kadınlar da eşit hakka sâhiptir,

        Okuyup yazması olmalı dedi.

        **

        Bu vatan bizimdir hep karış karış,

        Bu bir kahramanca öyle haykırış,

        Dediler “Yurtta sulh, dünyada barış”,

        Can verirken nara atan şehitler.

**

        Keçi derisinden namaz post olmaz,

        Atasözü; “Eski düşman dost olmaz”.

        Sadık değil sözlerinin asl’olmaz,

        Vatana düşmanı bastırma gardaş.

         

        "Ya istiklâl ya da ölüm" deyince,

        "Hedefiniz Akdeniz'dir" deyince,

        Gider özgürlüğe çağlar boyunca,

        Hemi millet, hemi vatan Atatürk.23

         

        Yoksul Derviş’in “Vatanımı, Yurdumu” 24, “Vatanım” 25, Anadolu Güzelleri 26,  “Vatan Sevgisi 27, “Öz Vatan 28, “Yüzüncü Doğum Yılı 29, “Bu Vatanın Şehitleri30, “Şehitlerin Anısına31, “Gaziler 32, “Arkadaş 33 adlı şiirleri ise tamamen “vatan” teması üzerine kurulmuştur. 

Ozan, “Vatanımı, Yurdumu” başlıklı şiirinde sevgilisi gibi vatanını ve yurdunu da kem gözlerden, yabancılardan saklamak, uzaklarda olsa dahi yollarını beklemek ister. Nereye giderse gitsin bu değerlerini dilinden düşürmemek, gece-gündüz onu zikretmek ister. Vatan aşkı alnına yazılmış bir yazıdır; sazının tellerinde çalınır ve ölse dahi gönlünde yaşamaktadır. Vatan sevdası Yoksul Derviş’in sözünde, gözünde ve özündedir:

         

         

VATANIMI, YURDUMU                   

        Kem gözlerden, yad kişiden saklarım,

        Sevgilimi, vatanımı, yurdumu...

        Uzaklarda yollarını beklerim,

        Sevgilimi, vatanımı, yurdumu...

         

        Tutmak istiyorum iki elimle,

        Nere gitsem yürüdüğüm yolumla,

        Zikrederim gece gündüz dilimle,

        Sevgilimi, vatanımı, yurdumu...

         

        Vatan aşkı yazılıdır alnımda,

        Çalar sazım hemi sarı telimle,

        Ölsem bile yaşatırım gönlümde,

        Sevgilimi, vatanımı, yurdumu...

         

        Yoksul Derviş kelamımda sözümde,

        Hayâli gitmiyor iki gözümde,

        Sevdâsını saklıyorum özümde,

        Sevgilimi, vatanımı, yurdumu..34

 

         

“Vatanım” başlıklı şiirinde de Ozan, vatanla iç içedir. Vatan, tarihe mal olan, bağrında şehitler yatan, kokusu misk-i amber gibi tüten, hasretliği duyulan ve övülmeye değer bir yerdir:

 

         

VATANIM                      

        Vatan bende ben vatanda yatarım,

        Târihte ünümü tutan vatanım,

        Vatan aşkıyla yanar tüterim,

        Bağrında şehitler yatan vatanım.

         

        Ankara, İzmir'i, İstanbul'u var,

        Bir yanda bakarsın Anadolu var,

        Her tarafta kucak kucak gülü var,

        Miski amber gibi tüten vatanım.

         

        Nere gitsem hasretimi çekiyor,

        Gönlümdeki aşkı coşup akıyor,

        Durmadan kendine beni çekiyor,

        Kolunu boynuma atan vatanım.

         

        Terk eyledim gittim yine bekledi,

        Yine kucakladı beni kokladı,

        Kabrimin üstünü hem çiçekledi,

        Övülmeye değer zaten vatanım.

         

        Denizi fuarı yaylası vardır,

        Âşığı Mecnunu Leyla’sı vardır,

        Şu Yoksul Derviş’in sılası vardır,

        Hasreti bağrımda tüten vatanım.35

         

         

        Yoksul Derviş, çalıp söylediği “Anadolu Güzelleri” adlı şiirinde ise vatan sevdasını, vatanın güzellerini dile getirir.  Sevdası, ozanın başına bela olan “bu vatanın güzelleri” yaylada oturur ve zülüfleri laledir. Gergef işleyen, halı dokuyan bu güzeller, kumru ve bülbül gibi şakır, aşkın kitabını okur. Vasıfları saymakla bitmeyen keskin bakışlı bu güzeller dünyalara değişilmez:

         

         

        ANADOLU GÜZELLERİ

        Zülüfleri olmuş lale,

        Oturduğu yurdu yayla.

        Sevdâsı başıma bela,

        Anadolu güzelleri.

        Bu vatanın güzelleri.

         

        Gergef işler halı dokur,

        Kumru bülbül gibi şakır.

        Aşkın kitabını okur.

        Anadolu güzelleri,

        Bu vatanın güzelleri.

         

        Saymakla vasfı baş olmaz,

        Böyle keskin kaş olmaz,

        Dünyalara değişilmez,

        Anadolu güzelleri,

        Bu vatanın güzelleri.

         

        Yoksul Derviş sezemiyor,

        Mânâsını yazamıyor,

        Hiç bir güzel benzemiyor,

        İlle köyümün güzeli,

        Bu vatanın güzelleri. 36

         

         

        Sonuç

         

        Halk edebiyatına, Eski Türk edebiyatına ve Yeni Türk edebiyatına mensup birçok şair ve yazarımızın manzum veya mensur eserlerinde yer verilen vatan teması, Hak Aşığı ve Halk Ozanı Yoksul Derviş tarafından da ele alınmıştır. Ozana göre vatan, uğruna can verilip şehit olunan kutsal bir topraktır. Vatan dindir, imandır, cennettir. Bunun için vatan, âşık olunan, sevgi duyulan, acısı hissedilen, hasretlik duyulan, derde derman olan; her türlü tehlikeye karşı elbirliği ile korunması gereken, gençlere emanet edilen bir yerdir. Vatan, Türk’ü, Kürt’ü, Çerkez’i ve Boşnak’ı ile sahip çıkılan bölünmez bir bütündür. 


Türk Yurdu Aralık 2011
Türk Yurdu Aralık 2011
Aralık 2011 - Yıl 100 - Sayı 292

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele