Türk Yurdu Dergisinin Kadın Yazarları (1911-2011)

Şubat 2011 - Yıl 100 - Sayı 282

        1911’den günümüze kadar kesintilerle yayın hayatını sürdüren Türk Yurdu dergisi, aynı çizgide yürüyen Türkçülük hareketinin sesini yüz yıldır yükselten en uzun ömürlü Türkçü bir dergidir. Türkçülük hareketini hayatın her alanında yaymaya çalışmıştır. Dilde Türkçülükle başlayan bu hareket daha sonra edebiyat, sanat, tarih, iktisat ve sosyal hayat gibi alanlara hâkim olmaya başlamıştır. Türk Yurdu dergisi içerik bakımından her geçen gün zenginleşerek ülkenin içinde bulunduğu zor şartlara ve savaş yıllarına rağmen ilkelerinden asla taviz vermemiş, bütün Türklerce geçerli olan ortak bir ülkü oluşturmaya çalışmıştır.

         

        Türk Yurdu dergisinin, diğer bütün dergilerden farklı bir kimliğe sahip olduğunu dile getiren Fahri Unan, bu kimliğin derginin kendisine belirlediği amaçla ilgili olduğunu belirterek; Türk Yurdu’nun Türk’ün, Türklüğün, Türk vatanının ve Türk milliyetçiliğinin gelişip güçlenmesi, korunup yükseltilmesi ülküsünü benimsediğini ifade etmiştir. Bu bakımdan Türk Yurdu’nun, bir ideoloji dergisi olduğunu ve fakat bu ideolojinin Türkiye Türklüğü ile de sınırlı olmadığını, Altaylardan Balkanlara, Kırım’dan Kuzey Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafya üzerinde, nerede bir Türk varsa, onun her türlü sıkıntısının, derdinin, mahallî örf ve âdetlerinin, kültürel değerlerinin Türk Yurdu’nun ilgi alanında bulunduğunu belirtmiştir[1]. Özcan Yeniçeri de dergi ile ilgili olarak “Türk Yurdu’nun, Türkiye Cumhuriyeti’ni inşa eden fikirlerin kalesi olduğunu, Türk kültürü ve medeniyeti üzerine çalışan hemen herkesin yolunun bir biçimde Türk Yurdu dergisiyle buluştuğunu[2]” söylemektedir[3].

         

        Her zaman kişisel tartışmalardan uzak, millî birlik ve beraberlik ülküsünde birleştirici ve kaynaştırıcı bir yolun takipçisi olan Türk Yurdu dergisi, 1911-1918, 1923-1931, 1942-1943, 1954-1957, 1959-1968, 1970, 1987-2011 tarihleri arasında yayımlanmıştır. Bu tarihlerin dışında kalan sürelerde ise değişik sebeplerden dolayı dergi yayım hayatına ara vermiştir.

         

        Klasik ve özel[4] sayılarında, ülkenin değerli şair, yazar, sanatçı ve bilim adamlarına başvuran Türk Yurdu dergisi Temmuz 1997 sayısından itibaren hakemli dergi olarak çıkmaya başlamıştır. Bilimsel makaleler, en az iki alan uzmanının onayı alındıktan sonra yayımlanmaktadır.[5]

         

        Türk Yurdu dergisi ile ilgili birçok akademik çalışma yapılmıştır.[6] Bu çalışmada da Türk Yurdu dergisinde, “1911-2011 yılları arasında yazıları olan kadın yazarlar kimlerdir, bu kadın yazarların hangi alanlarda yazıları vardır ve kadın yazarlar hangi yıllarda daha yoğun yazmışlardır?” sorularına cevap aranacaktır.

         

         

         

        Yazı Adedi

         

        Türk Yurdu dergisinde 1911-2011 tarihleri arasında 228 kadın yazara ait 509 yazı yayımlanmıştır. Yazılar değerlendirilirken bir yazarın aynı başlık altında seri yazıları bir yazı olarak kabul edilmiştir. Bu kadın yazarlar arasında Halide Edip Adıvar, Afet İnan, Emine Işınsu, Samiha Ayverdi, Ayten Sezer, Fevziye Abdullah Tansel, Halide Nusret Zorlutuna vb. gibi Türk edebiyatının ve sosyal bilimlerin tanınmış isimleri yer almaktadır.

         

         

        Dergide, 100 yıl süresince yaklaşık olarak 10.000[7] yazı yayımlandığı düşünüldüğünde kadın yazarlara ait 509 yazının çok az olduğu görülmektedir. Çünkü dergideki toplam yazıların yüzde 5’ini kadın yazarlar yazmışlardır.  

         

         

         

        En Çok Yazısı Olan Kadın Yazarlar

         

        Türk Yurdu dergisinde 1911-2011 tarihleri arasında 228 kadın yazarın yazıları yayımlanmıştır. Bu kadın yazarlardan 160’ı birer yazı yazmıştır. Diğer 68 kadın yazardan 6 ve üzeri yazanların listesi Tablo 1’de verilmiştir. Ayrıca bu yazılardan 12 yazı ise ortak yazarlı olarak yayımlanmıştır. Bu 12 yazıdan 9’nun diğer yazarlarının erkek olması dikkat çekmektedir.

         

         

Tablo.1. Türk Yurdu Dergisinde En Çok Yazısı Yayımlanan Kadın Yazarlar,

 

Yazı Adetleri ve Yüzdeleri

 

        Yazar adı

Yazı adedi

Yüzde Oranı

        Ayşe Filiz Avşar

23

4,53

        Ayten Lermioğlu

17

3,34

        Dilek Önal

17

3,34

        Beynun Akyavaş

16

3,14

        Fevziye Abdullah Tansel

12

2,36

        Samiha Ayverdi

12

2,36

        Halide Nusret Zorlutuna

11

2,16

        Müjgan Cunbur

11

2,16

        Sevim Narinç

11

2,16

        Halide Edip Adıvar

9

1,77

        Müberra İmral Önal

9

1,77

        Oya Akgönenç

9

1,77

        Ülkü Gürsoy

8

1,57

        İnci Enginün

7

1,37

        Afife Öğdü

7

1,37

        Emel Esin

7

1,37

        Emine Işınsu Öksüz

7

1,37

        Muazzam Neriman Sepetçioğlu

6

1,18

        Müfide Ferid Tek

6

1,18

        Diğerleri

304

59,73

        Toplam

509

100

         

         

        Tablo 1’e göre Ayşe Filiz Avşar 23 yazıyla, Ayten Lermioğlu ve Dilek Önal 17’şer yazıyla, Beynun Akyavaş 16 yazıyla, Fevziye Abdullah Tansel ve Samiha Ayverdi 12’şer yazıyla dergide en çok yazı yazan kadın yazarların başında gelmektedir. Bunları, Halide Nusret Zorlutuna, Müjgan Cunbur ve Sevim Narinç 11’er yazıyla, Halide Edip Adıvar, Müberra İmral Önal ve Oya Akgönenç 9’ar yazıyla takip etmektedir.

         

        Ayşe Filiz Avşar,[8] dergide 23 yazıyla en çok yazısı bulunan kadın yazardır. Yazılarını daha çok gezi notları ve Türk dili üzerinde yoğunlaştırmıştır. Bunun haricinde Avşar’ın kadın ve milliyetçilik üzerine yazıları da dergide yayımlanmıştır. Avşar’ın gezi ya da bilimsel çalışmalar için gittiği ülkeler hakkında bilgi veren yazıları çoğunluktadır. Örneğin Kanada, Makedonya, ABD, Hollanda vb. ülkeler hakkında gezi yazıları mevcuttur.

         

        Ayten Lermioğlu’nun[9] 1964-1967 yılları arasında kaleme aldığı yazıları[10] şiir, edebiyat ve felsefe üzerinedir.

         

        Dilek Önal, gündemdeki olaylarla ilgili konunun uzmanlarıyla mülakatlar ve gündemdeki sorunlarla ilgili anketler yapmıştır. Bunlar arasında Dr. Sadık Ahmet, Ahmet İnam, Mustafa Kafalı, Aydın Menderes gibi isimlerle mülakatlar ve üniversite gençliği ile ilgili anket çalışması vardır.

         

        Beynun Akyavaş[11] dergideki yazılarını 1996-1998 yılları arasında kaleme almış ve daha çok biyografiler ve İstanbul üzerinde yoğunlaştırmıştır. Akyavaş, Ali Emiri Efendi, Hekimbaşı Salih Efendi gibi kişilerin biyografilerini yazmıştır. Akyavaş’ın masal ve sohbet türünde de yazıları dergide yayımlanmıştır.

         

        Fevziye Abdullah Tansel’in[12] dergide edebiyat ile ilgili 12 yazısı bulunmaktadır. Bu yazıların konuları arasında Ziya Gökalp, Namık Kemal, Ömer Seyfettin gibi isimler de bulunmaktadır.

         

        Samiha Ayverdi’nin[13] dergide çoğunlukla mensure türü yazıları yayımlanmıştır. Ayrıca Ayverdi’nin Yunus Emre ile ilgili yazıları da yayımlanmıştır.

         

        Halide Nusret Zorlutuna[14], dergide 11 yazısı bulunan kadın yazarlardan biridir. Yazılarının çoğu edebi eser türünde şiir ve hatırat yazılarıdır.

         

        Müjgan Cunbur,[15] yazma eser çalışmalarıyla tanınan önemli bilim insanlarından biridir. Dergide de Yunus Emre, Mevlâna ve Fuzulî ile ilgili yazıları yer almıştır. Cunbur’un Atatürk ile ilgili yazıları da vardır.

         

        Sevim Narinç’in şiir türünde yazıları çoğunlukta olmakla birlikte mensure ve “Raif Kalkancı ile Konuşma” adlı bir yazısı da dergide yayımlanmıştır.

         

        Halide Edip Adıvar’ın[16] daha çok mensure ve şiir türünde yazıları yayımlanmıştır. Bundan başka “1332 Senesi Vakıf Kız Mekteplerinin Raporu” isimli yazısı iki seri olarak ve 1914’de yazdığı “Harp Hatıraları” yazısı da yayımlanmıştır. Kadın yazarlar içinde en eski yazı Halide Edip’in 1327’de (1911’de) kaleme aldığı “Allah’ın Nuru” adlı mensure eseridir.

         

        Müberra İmral Önal’ın[17] dergideki tüm yazıları şiir türündedir. Ayrıca tüm şiirleri 1965 yılında yayımlanmıştır.

         

        Oya Akgönenç’in[18] daha çok uluslararası ilişkiler üzerinde yazıları vardır. Bu yazılar AB, Türk Dünyası, KKTC vb. üzerinedir.

         

         

         

        En Çok Yazılan Alanlar

         

                    Dergide 228 kadın yazarın toplamda 509 yazısı bulunmaktadır. Bu yazıların yüzde 46’sı yani 234’ü edebiyat ve dil ile ilgili yazılar ve edebî eserlerden oluşmaktadır. Kadın yazarların en çok yazdıkları alanlar, yazı adetleri ve yüzdeleri Tablo 2’de verilmiştir.

         

        Tablo 2 oluşturulurken anketler, söyleşiler, mülakatlar, makaleler tematik olarak sınıflandırılırmış ve bunlara edebî eser kategorisinde yer verilmemiştir. Edebî eser altında ise şiir, hikâye, biyografi, masal, hatırat, deneme, tenkit, gezi, mensure vb. türler toplanmıştır. Edebi eserler tematik olarak diğer alanlara ayrılmamıştır. Diğer kategorisinde yer verilen alanlar ise ekonomi, çevre, şehir, doğa vb. gibi alanlardır.

         

         

Tablo.2. Türk Yurdu Dergisindeki Kadın Yazarların En Çok Yazdıkları Alanlar,

 

Yazı Adetleri ve Yüzdeleri

 

        Yazı Alanları

Yazı Adedi

Yüzde Oranı

        Edebî Eser

181

35,56

        Edebiyat Araştırmaları

41

8,06

        Türk Dünyası

40

7,86

        Sosyoloji

40

7,86

        Bibliyografya

36

7,07

        Tarih

30

5,89

        Eğitim-Öğretim

22

4,32

        Türk Dili

22

4,32

        Din-Felsefe

16

3,14

        Kültür-Medeniyet

16

3,14

        Kadın

15

2,95

        Sanat

10

1,97

        Siyaset-Politika

10

1,97

        Diğer

30

5,89

        Toplam

509

100

         

         

        Tablo 2 incelendiğinde, 509 yazının çoğunu edebî eserlerin oluşturduğu görülmektedir. 120 edebî eser içinde de çoğunluğu şiir (67) ve biyografi (37) oluşturmaktadır. Edebî eser içinde şiirin bu kadar yoğun olma sebebi 1993 yılında Türk Yurdu dergisinin Türk Yurdu Gençlik[19] adı altında bir ek vermesi ve bu ekteki 25 yazının 10 tanesinin şiir olmasından kaynaklanmaktadır. Edebî eser türündeki yazıların ikinci olarak en çok olduğu alan 37 yazıyla biyografidir. Bunu sebebi de Bahtiyar Vahapzade, Dilaver Cebeci gibi bilim, edebiyat, sanat ve fikir dünyasında öne çıkmış kişilerin özel sayılarda ele alınması ve dergide portre adında bir bölümün yer almasıdır.

         

        Bazı yazı türlerinin sayısının yüksek çıkma sebebi ise Türk Yurdu dergisinin bazı sayılarının özel sayı olarak ve sayfa sayısının diğer sayılardan fazla olarak yayımlanmasıdır. Dergide Aile (Aralık 1990), Yunus Emre (Ocak 1991), Türk Düşünce Hayatı[20], Türk Dünyası (Eylül 1994), Üniversitelerimiz Nereye? (Kasım 1996), Türkçeye Saygı[21], Ömer Seyfettin (Mart 2009), 12 Eylül (Eylül 2010) gibi özel sayılar yayımlanmıştır. Dolayısıyla Tablo 2’de görülen Türk dünyası, eğitim-öğretim, edebiyat gibi bazı alanların yüksek çıkma sebebinin özel sayılardan kaynaklandığı söylenebilir.

         

        En az yazı yazılan alan Dilek Önal’ın 1994 yılında yazdığı “TİSAV'ın Panelinden İzlenimler: “Türkiye’nin Ekonomik Gerçekleri ve Kriz” adlı ekonomi alanı ile ilgili yazıdır.

         

        Tablo 2’de de görüldüğü üzere bu yazıların çoğunluğunu edebiyatla ilgili yazılar ve edebî eserler oluşturmaktadır. Hüseyin Tuncer’in[22]dediği gibi Türk Yurdu dergisinin genelinde de edebiyat-sanat yazıları çoğunluktadır. Necmettin Sefercioğlu da[23] bu durum hakkında “Türk Yurdu, uzun yayın hayatının değişik dönemlerinde bilim ve edebiyat yazılarına da ağırlık vermiş, o süreçler içinde bilimsel veya edebî dergi görünümü sergilemiştir. Fakat bu onun ‘düşünce dergisi’ niteliğini değiştirmemiştir. Doğrusu da bu niteliğin korunmasıdır. Ama bu durum, dergide bilim ve edebiyat ağırlıklı yazılar yayımlanmasını engellememelidir. Bu tür yazılar dergiye tat ve çeşni kazandıracaktır” demektedir. Ayrıca bu durum derginin siyasi çizgiden çok edebî ve estetik yolda yürüdüğünün bir göstergesidir.

         

         

         

        En Çok Yazılan Yıllar

         

        Türk Yurdu dergisinde 1911-2011 tarihleri arasında 228 kadın yazarın kaleme aldığı 509 yazı vardır. Yazılar yıllara göre tasniflenirken o yılda yazılan tüm yazı adetleri ve bunlar içindeki kadın yazarların yazı adedi belirlenerek kadın yazarların yazı adetlerinin çoğunluğuna göre Tablo 3’de verilmiştir.

 

 

 

 

Tablo.3. Türk Yurdu Dergisindeki Kadın Yazarların En Çok Yazdıkları Yıllar

 

ve Yazıların Tüm Yazılardaki Yüzdesi

 

Yayımlanma

Yılı

Kadın

Yazarların

Yazı Adedi

Toplam Yazı Adedi

Kadın Yazar Yazılarının Yüzdesi

1993

41

390

10,51

1965

26

277

9,39

2008

26

329

7,90

2009

25

347

7,20

1966

23

254

9,05

1998

23

222

10,36

1959

21

326

6,44

1960

19

406

4,68

2005

18

276

6,52

1994

17

247

6,88

1996

17

256

6,64

2001

17

250

6,80

2010

17

278

6,12

1997

15

251

5,98

         

         

        Tablo 3’de de görüldüğü üzere kadın yazarların en çok yazısı 1993 yılında yazılmıştır. 1993 yılında yayımlanan yazı adedinin fazla olma sebebi bu yılda çıkan derginin Türk Yurdu Gençlik adı altında bir ek yayımlamasından kaynaklanmaktadır. 41 yazı incelendiğinde bunun 25’inin Türk Yurdu Gençlik ekinde yayımlandığı görülmektedir. 41 yazının çoğunluğunu 20 edebî eser oluşturmaktadır. Tablo 3’de de görüldüğü üzere 1993 yılı, kadın yazarların en fazla yazısının yayımlandığı yıl olmasına rağmen 1993 yılında yayımlanan toplam yazı 390 olduğundan 41 yazı aslında çok değildir. Çünkü yaklaşık olarak 1993 yılında yazılan yazıların onda biri kadarını kadın yazarlar yazmışlardır.

         

        1993 yılını, 26’şar yazıyla 1965 ve 2008 yılları izlemiştir. 1965 yılında yayımlanan yazıların da büyük çoğunluğu şiir türündedir. Şiirler Ayten Lermioğlu, Müberra İmral Önal, Sevim Narinç ve Şükufe Nihal Başar’a aittir. 2008 yılında yayımlanan 26 yazının 8’i biyografi, 4’ü Türk Dünyası, 3’ü edebiyat, 3’ü gezi notları ve diğerleri felsefe, sosyoloji, kadın ve Türk Dili üzerinedir. Ayrıca en fazla yazısı bulunan yazar Ayşe Filiz Avşar’dır.

         

                    2009 yılında birçok alanla ilgili yazı vardır. Edebiyatla ilgili yazılar ve edebiyat içinde Ömer Seyfettin ile ilgili yazılar çoğunluktadır. Bunu sebebi de derginin Mart 2009 sayısının Ömer Seyfettin özel sayısı olarak çıkarılmasıdır.

         

        Tablo 3 incelendiğinde bazı yıllarda kadın yazarların yazılarının toplam yazılardaki oranının çok düşük olduğu görülmektedir. Örneğin 1960 yılında dergide toplam 406 yazı bulunmasına rağmen bu yazılardan sadece 19 tanesi kadın yazarlara aittir. 1960 yılındaki dergideki toplam yazıların sadece yüzde 4,68’i kadın yazarlara aittir. Hatta 1917, 1923, 1925 ve 1926, 1929, 1931, 1943 yıllarında ise derginin yayımlanmasına rağmen hiçbir kadın yazarın yazısına dergide yer verilmemiştir.

         

         

         

        Sonuç

         

        Türk Yurdu dergisinin 1911'de çıkan ilk sayısından Ocak 2011'de yayımlanan sayısına kadar yaptığımız araştırma ve inceleme, Türk Yurdu dergisinin bir mektep olduğunu göstermektedir. Türk Yurdu, yüz yıla yaklaşan yayın hayatı ile Türk toplum hayatındaki yeri ve etkisi tescil edilmiş bir düşünce dergisidir. Dergi, Türk Ocaklarının yayın organı olarak, Türk milliyetçiliği düşüncesini yaymak ve bu ülkünün düşünce cephesini oluşturmak ve geliştirmek için yeni düşünceler ve görüşler ortaya koymak görevini başarı ile yerine getirmiştir ve getirmektedir. Türk Yurdu, daha kapsamlı bir incelemeye konu olabilecek yayım hayatıyla fikir dergileri arasında önemli bir konuma sahiptir. Bunun nedenlerinden biri de yazı kadrosunun, bazıları Türk milliyetçiliği ile bütünleşmiş önemli isimlerden ve dönemin tanınmış yazarlarından oluşmasıdır.

         

        Türk Yurdu dergisinde bugüne kadar 228 kadın yazarın yazıları yayımlanmıştır. Bu kadın yazarlar arasında Halide Edip Adıvar, Afet İnan, Emine Işınsu, Samiha Ayverdi, Ayten Sezer, Fevziye Abdullah Tansel, Halide Nusret Zorlutuna, Ayten Lermioğlu vb. gibi Türk edebiyatının ve sosyal bilimlerin tanınmış isimleri yer almaktadır. 228 kadın yazarın 160’ı birer yazı olmak üzere toplam 509 yazı yazmıştır. Ayrıca 12 yazı ortak yazarlı olarak yayımlanmış ve bu 12 yazıdan 9’nun diğer yazarlarının erkek olması dikkat çekmektedir. Ayşe Filiz Avşar 23 yazıyla, Ayten Lermioğlu, ve Dilek Önal 17’şer yazıyla, Beynun Akyavaş 16 yazıyla, Fevziye Abdullah Tansel ve Samiha Ayverdi 12’şer yazıyla dergide en çok yazı yazan kadın yazarların başında gelmektedir. Halide Nusret Zorlutuna, Müjgan Cunbur ve Sevim Narinç 11’er yazıyla, Halide Edip Adıvar, Müberra İmral Önal ve Oya Akgönenç 9’ar yazıyla dergide yer almaktadır. Bu yazıların çoğunluğunu edebiyatla ilgili yazılar ve edebi eser niteliği taşıyan şiir, biyografi, hikâye, masal, deneme, tenkit, mensure vb. yazılar oluşturmaktadır.

         

        Ayrıca derginin yayımlanmasına rağmen 1917, 1923, 1925, 1926, 1929, 1931 ve 1943 yıllarında hiçbir kadın yazarın yazısına dergide yer verilmemiştir. Bundan dolayı her sayıda bir köşe ayrılarak en azından birkaç kadın yazarın yazısına yer verilmelidir.

         

        Dergide 100 yıl süresince yaklaşık olarak 10.000 yazı yayımlandığı düşünüldüğünde 228 kadın yazarın 509 yazısının çok az olduğu görülmektedir. Yani yazılan yazıların sadece yüzde 5’ini kadın yazarlar yazmıştır. En çok yazılan yıl 1993 yılıdır. Ancak bu yılda da yazılan yazıların sadece yüzde 10,51’i kadın yazarlara aittir. Kadın yazarların dergide daha çok yer alması için birtakım politikalar geliştirilmelidir.

         

         


        


        

        *Arş. Gör., Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi, tunaykamer@gmail.com

        [1] Fahri Unan “Türk Yurdu, Misyonu ve Farklılığı” Türk Yurdu, Mayıs 2005.


        

        [2] Özcan Yeniçeri “Dergi/Okuma ve Fikir Dergiciliği Üzerine Düşünceler”, Türk Yurdu, Mayıs 2005


        

        [3] Türk Yurdu dergisinde Mayıs 2005-Ocak 2006 tarihleri arasında çalışmış biri olarak bundan onur duyuyorum.


        

        [4] Dergi toplumda ön plan çıkan sorunları derinlemesine incelemek ve halkı bilgilendirmek amacıyla özel sayılar çıkarmıştır. Hatta bu özel sayılar daha sonra kitap haline getirilmiştir. Örneğin Mayıs 1997’de yayımlanan “İslam’ın Bugünkü Meseleleri” adlı 240 sayfalık özel sayı daha sonra genişletilerek 412 sayfalık kitap hâlinde yayımlanmıştır.


        

        [5] Hakan Poyraz, Mayıs 2005’te Türk Yurdu dergisinde kaleme aldığı “Türk Yurdu Yıllarım” isimli yazısında bununla ilgili olarak “Dergi 119. sayıda hakemli olmuştu. Esasen daha önce de hakemliliğin şartlarına haizdi ama bunun beyanı o sayıya nasip oldu. Daha önceden de yayım kurulu toplantılarında o sayıda yayımlanacak yazılar için bilim kurulu (hakem kurulu) raporu doğrultusunda yayım kararı alıyorduk. O zamanlar dergide yazısı yayımlanmadığı için küsen insanlar hatırlıyorum.” diyerek hakemli dergiye geçiş sürecini anlatmaktadır.


        

        [6] Türk Yurdu dergisi ile ilgili yapılan çalışmalar şunlardır:

        1. Nazmi Özçelik, (1987). I. Yayın Döneminde (1911-1918) Türk Yurdu Mecmuasının Ortaya Koyduğu Görüşler, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. Ankara, 228 s.

        2. Hüseyin Tuncer, (1988). Türk Yurdu (1911-1931) Üzerinde Bir İnceleme, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara, 602 s.

        3. Mehmet Özden, (1994). Türk Yurdu Dergisi ve İkinci Meşrutiyet Devri Türkçülük Akımı (1911–1918), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, İstanbul, 589 s.

        4. Aybike Yurdürün Tarı, (1994). Yayın Tarihimizde Türk Yurdu Dergisi ve Derginin Dil Konulu Makalelerinin İçerik Analizi (1928–1931), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 70 s.

        5. İkbal Ayer, (1995). Türk Yurdu Dergisinin 1924–1970 Yılları Arasında Çıkan Sayılarında Türkiye Dışındaki Türkler (İnceleme), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 286 s.

        6. Canan Gülpınar, (1998). Türk Yurdu Dergisine Göre Rusya'da Türkçülüğün Doğuşu ve Gelişmesi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 89 s.

        7. Hüseyin Tuncer, (2002) Doksanıncı Yılında Türk Yurdu Bibliyografyası (1911-2001), Ankara: Türk Yurdu Yayımları Nu: 74. 541 s.

        8. Özkan Özdemir, (2004). 1911-1931 Yılları Arasında Yayımlanan Türk Yurdu Dergilerinde Gelişen Eğitim Anlayışı ve Cumhuriyet Dönemine Etkisi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Konya, 195 s.

        9. Mustafa Gündüz, (2005). II. Meşrutiyet Dönemi Eğitim ve Modernleşme Aracı Olarak Süreli Yayınlar (İçtihat, Sebilü'r-Reşat, Türk Yurdu), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara, 521 s.


        

        [7] Hüseyin Tuncer 2001 yılı da dâhil Türk Yurdu dergisinde 7.800 yazının yayımlandığını söylemektedir. Bu sayı günümüzde 10.000’i geçmiştir.


        

        [8] Prof. Dr., Türk Ocakları Hanım Kolları Başkanı ve aynı zamanda Ankara Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Jinekoloji Uzmanı.


        

        [9] Mevlana ile ilgili telif ve çeviri eserleriyle tanınmış önemli edebiyatçılarımızdandır.


        

        [10] Prof. Dr. Ali Birinci “Türk Yurdu’ndan Hatıralar” isimli yazısında Ayten Lermioğlu’dan “Ayten Lermioğlu’nun güzel Türkçesini, mevzuu ne olursa olsun, hep büyük bir hazla okumuştum” diye bahsetmiştir.


        

        [11] Prof. Dr. Beynun Akyavaş, tarihi sevdiren yazarlardan A. Ragıp Akyavaş`ın kızıdır. Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi’nin Fransa Sefâretnâmesi ve Sultanîyegâh İstanbul önemli eserlerinden bazılarıdır.


        

        [12] Fuad Köprülü’nün yetiştirdiği öğrencilerden olan Fevziye Abdullah Tansel’in, ilmî, edebî tenkitleri, tetkik ve monografileriyle son dönem edebiyatçıları arasında ayrı bir yeri vardır. Türk Divan edebiyatı, Halk edebiyatı ve Tanzimat devri edebiyatına dair araştırmaları bulunmaktadır. Ayrıca 1959-1961 ve 1969-1971 dönemlerinde Türk Ocakları Hars Heyeti üyesi olarak hizmet etmiştir.


        

        [13] Roman, hikâye, hatırat, makale ve inceleme türünde yapıtlarıyla tanınan Samiha Ayverdi, Rifailik tarikatının önderi Kenan Rifai'nin en önemli mürididir. Rifailik tarikatını hümanist bir yaklaşıma taşıması ile tanınır.


        

        [14] Türk şair, yazar, öğretmen. “Kadın yazarların annesi” olarak anılır. Hece ölçüsünde hamasî şiirleri ve konuşulan Türkçe ile yazılmış romanları vardır. Derginin Haziran 1990 sayısında Hüseyin Tuncer tarafından hayatı kaleme alınmıştır.


        

        [15] Dr. Müjgan Cunbur Millî Kütüphanenin 21 yıl boyunca müdireliğini yaptı. 24 yıl Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesinde dersler veren Dr. Müjgan Cunbur buradan 1986 yılında emekli oldu. Ahmet Yesevi, Fuzuli, Farabi, Ali Kuşçu, Yunus Emre, Karacaoğlan, Ömer Seyfettin, Ahmet Haşim, Yahya Kemal Bayatlı, Sadri Maksudi Arsel hakkında eserleriyle tanınmaktadır.


        

        [16] Halide Edip, 1919 yılında İstanbul halkını ülkenin işgaline karşı harekete geçirmek için yaptığı konuşmaları ile zihinlerde yer etmiş usta bir hatiptir. Kurtuluş Savaşı’nda cephede Mustafa Kemal’in yanında görev yapmış, sivil olmasına rağmen rütbe alarak bir savaş kahramanı sayılmıştır. Savaş yıllarında Anadolu Ajansının kurulmasında rol alarak gazetecilik de yapmıştır. II. Meşrutiyet'in ilanı ile birlikte yazarlığa başlayan Halide Edip; yazdığı 21 roman, 4 hikâye kitabı, 2 tiyatro eseri ve çeşitli incelemeleriyle Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemleri Türk edebiyatının en çok yapıt veren yazarlarındandır. Seviye Talip (1910), Handan (1912), Yeni Turan (1912), Ateşten Gömlek (1922), Vurun Kahpeye (1923), Sinekli Bakkal (1936) en bilinen eserleridir. Eserlerinde kadının eğitilmesine ve toplum içindeki konumuna özellikle yer vermiş, yazıları ile kadın hakları savunuculuğu yapmıştır. Birçok kitabı sinemaya ve televizyon dizilerine uyarlanmıştır. 1926 yılından itibaren yurt dışında yaşadığı 14 sene boyunca verdiği konferanslar ve İngilizce olarak kaleme aldığı eserler sayesinde zamanının dış ülkelerde en çok tanınan Türk yazarı olmuştur. Ayrıca İstanbul Üniversitesinde edebiyat profesörü olan Halide Edip, İngiliz Filoloji Kürsüsü Başkanlığı yapmış bir akademisyen; 1950'de girdiği TBMM'de ise milletvekilliği yapmış bir siyasetçidir. I. TBMM hükümetinde Sağlık Bakanı olan Adnan Adıvar'ın eşidir.


        

        [17] Şair. Ayrıntılı bilgi için Fatma K. Barbarosoğlu’nun 2009 yılında Profil Yayıncılık tarafından yayımlanan Cumhuriyetin Dindar Kadınları isimli kitabına bakınız.


        

        [18] Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirmiştir. The American University Washington DC. Uluslararası İlişkiler Bölümünde Master ve Doktora yapmıştır. The American University, Çukurova Üniversitesi Öğretim Üyeliği, Prodüktivite Merkezi Uzmanlığı, Dünya Bankası Kalkınma Uzmanlığı, Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyeliği ile 19. Dönem Refah ve Fazilet Partisinden Ankara Milletvekilliği yapmıştır.


        

        [19] Ocak 1993’ten itibaren Türk Yurdu dergisinin 16 sayfalık eki olarak yayımlanmıştır. 2 aylık fikir ve sanat dergisi olarak 6 sayı çıkmıştır.


        

        [20] Nisan 1991’de 100 sayfa olarak yayımlanmıştır.


        

        [21] Şubat 2001’de 162-163. sayıları birlikte 480 sayfa olarak yayımlanmıştır.


        

        [22] Hüseyin Tuncer, (2002) Doksanıncı Yılında Türk Yurdu Bibliyografyası (1911-2001), Ankara: Türk Yurdu Yayınları Nu: 74. 541 s.


        

        [23] Necmeddin Sefercioğlu “Düşünce Dergileri ve Türk Yurdu”, Türk Yurdu, Mayıs 2005 


Türk Yurdu Şubat 2011
Türk Yurdu Şubat 2011
Şubat 2011 - Yıl 100 - Sayı 282

E-Dergi: Ücretsiz

Sayının Makaleleri İncele